बुद्धांना ______ येथे निर्वाण प्राप्त झाले.
उत्तर: बोध गया (Bodh Gaya)
उत्तर: बोध गया (Bodh Gaya)
उत्तर: पर्याय 2 (बोध गया)
स्पष्टीकरण:
Confusion Points
निर्वाण- दुःखाच्या कारणाशी संबंधित ज्ञानामुळे दुःखापासून मुक्तीची अवस्था.
परिनिर्वाण- मृत्यूनंतर, संसारातून मुक्त होण्याची अवस्था आणि संसाराला जोडणारे कर्मचक्र.
महापर्जनिर्वाण- दुःख आणि संसारातून मुक्त होऊन शाश्वत आनंदाच्या अवस्थेची प्राप्ती होय.
योग्य उत्तर बोधगया आहे.
Key Points
गौतम बुद्ध हे बौद्ध धर्माचे संस्थापक आहेत.
बिहारमधील बोधगया येथे पिंपळाच्या झाडाखाली बुद्धांनी निर्वाण प्राप्त केले.
बोधगया हे बिहारमधील धार्मिक स्थळ आहे.
निर्वाण या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ "फुंकणे" असा आहे.
बुद्धाच्या मते, संतुलित जीवन जगल्याने व्यक्ती मोक्ष आणि निर्वाण दोन्ही प्राप्त करू शकते.
त्यांना वयाच्या 35 व्या वर्षी निर्वाण मिळाल्याची माहिती आहे.
बुद्धाला स्वतःला निर्वाणाची जाणीव झाली असे म्हणतात .
Mistake Points
कुशीनगर हे उत्तर प्रदेशातील एक ठिकाण आहे जिथे भगवान बुद्धांनी महापरिनिर्वाण प्राप्त केले होते.
तो बुद्धाचा मृत्यू म्हणून चिन्हांकित आहे .
बोधगयामध्ये बुद्धांनी निर्वाण प्राप्त केले.
Important Points
सिद्धार्थ हे बुद्धाचे पहिले नाव आहे.
तो शुद्धोधन आणि महामाया यांचा पुत्र होता.
तो शाक्य गण म्हणून ओळखल्या जाणार्या छोट्या गणाचा होता आणि तो क्षत्रिय होता.
ज्ञानाच्या शोधात त्यांनी घरातील सुखसोयी सोडल्या.
त्यांनी ध्यानाचे तंत्र त्यांच्या पहिल्या शिक्षक अलारा कलामा यांच्याकडून शिकले.
त्यांनी सामान्य लोकांकडून बोलल्या जाणार्या पाली भाषेत उपदेश केला.
ज्ञानप्राप्तीनंतर ते वाराणसीजवळील सारनाथ येथे गेले, तेथे त्यांनी प्रथमच अध्यापन केले.
बुद्धांनी आपला पहिला उपदेश सारनाथ येथे केला.
इ.स.पूर्व 483 मध्ये कुशीनगर येथील सालच्या झाडाखाली त्याचा मृत्यू झाला.
कौशांबी हे ठिकाण आहे जिथे भगवान बुद्धांनी ज्ञानप्राप्तीच्या सहाव्या आणि नवव्या वर्षी मुक्काम केला आणि उपदेश केला.
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे (कळसूबाई १६४६ मी, साल्हेर १५६७ मी, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड) आणि प्रमुख घाटरस्ते (थळघाट, बोरघाट, कुंभार्ली, फोंडा) यांवर प्रश्न नेहमी विचारले जातात.
Answer: Option 2 (Bodh Gaya)
Explanation:
Key Points
Gautama Buddha is the founder of Buddhism.
Buddha attained Nirvana under a peepal tree at Bodh Gaya in Bihar.
Bodh Gaya is a religious site in Bihar.
The literal meaning of the term Nirvana is "blowing out".
According to Buddha, leading a balanced life would lead to a person attaining both Moksha and Nirvana.
He is known to have attained Nirvana at the age of 35.
The Buddha himself is said to have realized nirvana when he achieved enlightenment.
Confusion Points
Nirvana- State of relief from misery due to enlightenment relating to the cause of misery.
Parinirvana- The state of release, after death, from samsara and the karmic cycle that binds one to samsara
Mahaparjnirvana- It is the attainment of the state of eternal bliss, having been released from misery and samsara.
Mistake Points
Kushinagar is a place in Uttar Pradesh where Lord Buddha attained Mahaparinirvana.
It is marked as the death of the Buddha .
In Bodh Gaya Buddha attained Nirvana.
Important Points
Siddhartha is the early name of Buddha.
He was the son of Suddhodhana and Mahamaya.
He belonged to a small gana known as the Sakya Gana and was a Kshatriya.
He left the comforts of his home in search of knowledge.
He learnt the technique of meditation from his first teacher Alara Kalama.
He preached in the Pali language , spoken by common people.
After attaining enlightenment he went to Sarnath, near Varanasi, where he taught for the first time
Buddha preached his first sermon at Sarnath.
He died in 483 BC under a Sal tree in Kushinagar.
Kaushambi is the place where Lord Buddha stayed and preached in the sixth and ninth year of his attaining enlightenment.
📌 MPSC Exam Tip: In Maharashtra's physiography, the principal peaks of the Sahyadri range (Kalsubai 1646m, Salher 1567m, Mahabaleshwar) and major mountain passes (Thal Ghat, Bhor Ghat, Kumbharli Ghat) are regularly tested.
'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.