🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC सराव परीक्षा 2017 MEDIUM

‘वेदांकडे परत जा’ ही घोषणा कोणी दिली ?

EN Who gave the call ‘Back to the Vedas’ ?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

राजा राम मोहन रॉय

Raja Ram Mohan Roy

स्वामी विवेकानंद

Swami Vivekanand

दयानंद सरस्वती

Dayanand Saraswati

डॉ. आत्माराम पांडुरंग

Dr. Atmaram Pandurang

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (3) दयानंद सरस्वती.

सविस्तर विश्लेषण:

• स्वामी दयानंद सरस्वती (१८२४ – १८८३):

• स्वामी दयानंद सरस्वती (मूळ नाव: मूलशंकर अंबाशंकर तिवारी) यांनी 'वेदांकडे परत चला' (Go Back to the Vedas) ही जगप्रसिद्ध घोषणा दिली.

• त्यांचे असे ठाम मत होते की, मूळ वेद हे ईश्वरनिर्मित, ज्ञानयुक्त आणि निर्दोष आहेत. वेदांमध्ये मूर्तीपूजा, जातिव्यवस्था, अस्पृश्यता, बालविवाह किंवा सतीप्रथा यांसारख्या अनिष्ट प्रथांना कोणताही आधार नाही.

• त्यांनी वैदिक धर्माचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी १० एप्रिल १८७५ रोजी मुंबई येथे 'आर्य समाज' (Arya Samaj) ची स्थापना केली.

• त्यांनी हिंदी भाषेत लिहिलेला 'सत्यार्थ प्रकाश' हा ग्रंथ आर्य समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो.

• इतर पर्याय:

• राजा राममोहन रॉय: ब्राह्मो समाजाचे संस्थापक (१८२८).

• स्वामी विवेकानंद: रामकृष्ण मिशनचे संस्थापक (१८९७), 'उठा, जागे व्हा आणि ध्येय सिद्धीपर्यंत थांबू नका' हा संदेश दिला.

• डॉ. आत्माराम पांडुरंग: प्रार्थना समाजाचे संस्थापक (१८६७).

त्यामुळे 'वेदांकडे परत जा' ही घोषणा स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी दिली.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• आर्य समाजाने धर्मपरिवर्तन केलेल्या हिंदूंना पुन्हा हिंदू धर्मात घेण्यासाठी 'शुद्धी चळवळ' (Shuddhi Movement) सुरू केली होती.

• स्वामी दयानंद यांनी सर्वप्रथम 'स्वराज्य' (Swaraj) आणि 'स्वदेशी' या शब्दांचा पुरस्कार केला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Dayanand Saraswati.

Detailed Analysis:

• Swami Dayanand Saraswati (1824–1883):

• Born Mool Shankar in Tankara, Gujarat, Swami Dayanand Saraswati gave the inspiring clarion call: “Go Back to the Vedas” (*Vedo ki or lauto*).

• He maintained that the original Four Vedas are the repositories of eternal truth and divine knowledge, free from idol worship, untouchability, caste discrimination, and female subjugation.

• He founded the Arya Samaj in Bombay on April 10, 1875 to reform society along Vedic ideals.

• Authored the seminal theological and social treatise 'Satyarth Prakash' (The Light of Truth) in Hindi.

• Context of Other Reformers:

• Raja Ram Mohan Roy: Founder of Brahmo Samaj (1828).

• Swami Vivekananda: Founded Ramakrishna Mission (1897); famous quote: "Arise, awake, and stop not till the goal is reached."

• Dr. Atmaram Pandurang: Founder of Prarthana Samaj in Bombay (1867).

Hence, Swami Dayanand Saraswati gave the call 'Back to the Vedas'.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Swami Dayanand was the first to use the term *Swaraj* as "India for Indians" (1876).

• Arya Samaj founded the DAV (Dayanand Anglo-Vedic) schools and Gurukul Kangri (Haridwar).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) राजा राम मोहन रॉय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) स्वामी विवेकानंद (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) दयानंद सरस्वती (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (3) दयानंद सरस्वती.

✗ पर्याय (4) डॉ. आत्माराम पांडुरंग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'दयानंद सरस्वती' हे असून ते 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०१७' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

‘वेदांकडे परत जा’ ही घोषणा कोणी दिली ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन