🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC सराव परीक्षा 2023 MEDIUM

भारत सरकारद्वारे नेमण्यात आलेला न्या. जी. रोहिणी यांच्या नेतृत्वाखालील आयोग चर्चेत आहे. या आयोगाचा उद्देश काय आहे ? (1) कुस्तीपटूंवर होणारा अन्याय दुर करणे. (2) प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे. (3) संरक्षण क्षेत्रातील आधुनिकिकरणासाठी सुधारणा सुचवणे. (4) भ्रष्टाचार आणि काळा पैसा यावर नियंत्रण ठेवणे. The Commission led by Justice G. Rohini, appointed by government of India is in the news. What is the purpose of this Commission ? (1) To remove injustice done to wrestlers. (2) To examine the concentration of reservation and benefits among dominant OBC caste groups. (3) To suggest reforms to modernize the defence sector. (4) To control the corruption and black money.

EN The Commission led by Justice G. Rohini, appointed by government of India is in the news. What is the purpose of this Commission ? (1) To remove injustice done to wrestlers. (2) To examine the concentration of reservation and benefits among dominant OBC caste groups. (3) To suggest reforms to modernize the defence sector. (4) To control the corruption and black money.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

कुस्तीपटूंवर होणारा अन्याय दुर करणे.

To remove injustice done to wrestlers.

प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे.

To examine the concentration of reservation and benefits among dominant OBC caste groups.

संरक्षण क्षेत्रातील आधुनिकिकरणासाठी सुधारणा सुचवणे.

To suggest reforms to modernize the defence sector.

भ्रष्टाचार आणि काळा पैसा यावर नियंत्रण ठेवणे.

To control the corruption and black money.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय २ (प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे.)

### 📚 संकल्पना व सविस्तर स्पष्टीकरण:

• न्यायमूर्ती जी. रोहिणी आयोग (Justice Rohini Commission):

• ऑक्टोबर २०१७ मध्ये राष्ट्रपतींनी घटनेच्या कलम ३४० अन्वये दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या निवृत्त मुख्य न्यायमूर्ती जी. रोहिणी (Justice G. Rohini) यांच्या अध्यक्षतेखाली आयोगाची स्थापना केली.

• मुख्य उद्देश: केंद्रीय यादीतील इतर मागासवर्ग (OBC) मधील उप-वर्गीकरण (Sub-categorization of OBCs) तपासणे.

• ओबीसी आरक्षणाचा (२७%) बहुतांश लाभ केवळ मूठभर प्रबळ जाती-गटांपर्यंतच मर्यादित राहिला आहे का आणि वंचित मागास जातींपर्यंत तो समन्यायी पद्धतीने कसा पोहोचवता येईल याचा सखोल अभ्यास करून शिफारशी करणे हा या आयोगाचा मुख्य हेतू होता.

• आयोगाने जुलै २०२३ मध्ये आपला अंतिम अहवाल राष्ट्रपतींकडे सादर केला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कलम ३४० अन्वये स्थापन झालेले मागासवर्ग आयोग:

1. काका कालेलकर आयोग (१९५३)

2. बी. पी. मंडल आयोग (१९७९)

3. न्या. जी. रोहिणी आयोग (२०१७ - ओबीसींचे उप-वर्गीकरण).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (To examine the concentration of reservation and benefits among dominant OBC caste groups.)

### 📚 Concept & Detailed Explanation:

• Justice G. Rohini Commission:

• Constituted in October 2017 by the President of India under Article 340 of the Constitution, chaired by former Chief Justice of Delhi High Court, Justice G. Rohini.

• Mandate: To examine the sub-categorization of Other Backward Classes (OBCs) in the Central list.

• The Commission investigated how central reservation benefits had been disproportionately captured by a dominant few OBC sub-castes, and worked out equitable distribution mechanisms among marginalized non-dominant OBC communities.

• The Commission submitted its historic report to the President in July 2023.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Commissions set up under Article 340 (Backward Classes): 1. Kaka Kalelkar Commission (1953), 2. B.P. Mandal Commission (1979), 3. Justice G. Rohini Commission (2017 - Sub-categorization of OBCs).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) कुस्तीपटूंवर होणारा अन्याय दुर करणे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे. (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर: पर्याय २ (प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे.)

⚠️ पर्याय (3) संरक्षण क्षेत्रातील आधुनिकिकरणासाठी सुधारणा सुचवणे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) भ्रष्टाचार आणि काळा पैसा यावर नियंत्रण ठेवणे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'प्रबळ ओबीसी जाती-गटांमधील आरक्षण आणि फायदे यांचे केंद्रीकरण तपासणे.' हे असून ते 'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'पोलीस उपनिरीक्षक (विभागीय) पूर्व परीक्षा २०२३' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन