भारतीय राष्ट्रीय चळवळीतील खालील प्रमुख घटनांची वर्षानुसार **योग्य कालक्रमाने (Ascending Sequence)** मांडणी करा: १. जालियनवाला बाग हत्याकांड २. असहकार चळवळीचा प्रारंभ ३. रौलेट कायदा (Rowlatt Act) संमत ४. स्वराज पक्षाची स्थापना ५. चौरी चौरा घटना
EN
Arrange the following key events of the Indian national movement in a correct ascending chronological sequence (year-wise):
1. Jallianwala Bagh Massacre
2. Launch of the Non-Cooperation Movement
3. Enactment of the Rowlatt Act
4. Formation of the Swaraj Party
5. Chauri Chaura Incident
योग्य उत्तर पर्याय (४) म्हणजेच ३, १, २, ५, ४ आहे.
सविस्तर कालक्रम व विश्लेषण:
•
३. रौलेट कायदा (Rowlatt Act): मार्च १९१९ - सर सिडनी रौलेट यांच्या अध्यक्षतेखाली संमत झालेला 'काळा कायदा', ज्याने विनावॉरंट अटक व खटल्याशिवाय २ वर्षे कैदेचे अधिकार दिले ('ना वकील, ना अपील, ना दलील').
•
१. जालियनवाला बाग हत्याकांड: १३ एप्रिल १९१९ - डॉ. सत्यपाल आणि सैफुद्दीन किचलू यांच्या अटकेच्या निषेधार्थ बैसाखीच्या दिवशी भरलेल्या सभेवर जनरल डायरचा गोळीबार.
•
२. असहकार चळवळीचा प्रारंभ: १ ऑगस्ट १९२० - लोकमान्य टिळकांच्या निधनाच्या दिवशी गांधीजींनी अधिकृतपणे आंदोलन सुरू केले.
•
५. चौरी चौरा घटना: ४ फेब्रुवारी १९२२ - उत्तर प्रदेशातील गोरखपूर जिल्ह्यात संतप्त जमावाने पोलीस ठाणे जाळले, ज्यामुळे १२ फेब्रुवारी १९२२ रोजी गांधीजींनी बारडोलीतून आंदोलन मागे घेतले.
•
४. स्वराज पक्षाची स्थापना: १ जानेवारी १९२३ - सी. आर. दास आणि मोतीलाल नेहरू यांनी स्थापन केला.
म्हणून अचूक क्रम: ३ -> १ -> २ -> ५ -> ४.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, २ आणि ३ चुकीचे आहेत कारण घटनांचा क्रम विसंगत आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
हा क्रम MPSC च्या परीक्षांमध्ये वारंवार विचारला जातो: रौलेट कायदा (मार्च १९१९) -> जालियनवाला बाग (एप्रिल १९१९) -> असहकार (ऑगस्ट १९२०) -> चौरी चौरा (फेब्रुवारी १९२२) -> बारडोली ठराव (फेब्रुवारी १९२२) -> स्वराज्य पक्ष (जानेवारी १९२३).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. 3, 1, 2, 5, 4.
Detailed Chronology & Historical Analysis:
•
3. Rowlatt Act: March 1919 - Anarchic and Revolutionary Crimes Act enacted by Imperial Council authorizing preventive detention without trial.
•
1. Jallianwala Bagh Massacre: April 13, 1919 - Peaceful gathering protesting arrests of Dr. Kitchlew and Dr. Satyapal fired upon by General Dyer.
•
2. Non-Cooperation Movement launched: August 1, 1920 - Inaugurated on the day of Lokmanya Tilak’s demise.
•
5. Chauri Chaura Incident: February 4, 1922 - Violent clash in Gorakhpur district, Uttar Pradesh, prompting Gandhi to call off Non-Cooperation on February 12, 1922 via the Bardoli resolution.
•
4. Swaraj Party formed: January 1, 1923 - Consequent to the Gaya session defeat of the council entry proposal.
Hence, the correct sequence is 3, 1, 2, 5, 4.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 3 present inaccurate chronological timelines.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Essential chronological sequence for MPSC:
Rowlatt Act (March 1919) -> Jallianwala Bagh (April 1919) -> Non-Cooperation (August 1920) -> Chauri Chaura (February 1922) -> Swaraj Party (January 1923).