"ज्ञान नाही विद्या नाही, तेणे मनुष्य पशु होई... जा, शिक्षण मिळवा, स्वावलंबी व्हा!" हा आधुनिक युगातील अत्यंत प्रेरक व क्रांतिकारी संदेश देणारी प्रसिद्ध 'जा, शिक्षण मिळवा' (Go, Get Education) ही कविता खालीलपैकी कोणी लिहिली होती?
EN
Who among the following authored the celebrated and revolutionary Marathi poem 'Go, Get Education' ('जा, शिक्षण मिळवा'), inspiring subaltern masses and women to liberate themselves through modern knowledge?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (३) बरोबर आहे: आधुनिक भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका व मुख्याध्यापिका क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले (३ जानेवारी १८३१ – १० मार्च १८९७) यांनी आपल्या 'काव्यफुले' (१८५४) आणि 'बावन्नकशी सुबोध रत्नाकर' (१८९२) या काव्यसंग्रहातून विद्रोही व समाजप्रबोधक कविता लिहिल्या. त्यांची 'जा, शिक्षण मिळवा' (Go, Get Education) ही कविता शूद्र, अतिशूद्र आणि स्त्रियांना अज्ञानाच्या अंधारातून बाहेर पडून स्वाभिमानी जीवन जगण्याचे आवाहन करते.
•
पर्याय (१) अयोग्य: सरोजिनी नायडू यांनी इंग्रजीत कविता लिहिल्या ('द गोल्डन थ्रेशहोल्ड', 'द बर्ड ऑफ टाइम').
•
पर्याय (२) अयोग्य: महात्मा फुले यांनी 'अखंड' आणि 'पोवाडे' लिहिले, परंतु ही विशिष्ट कविता सावित्रीबाईंची आहे.
•
पर्याय (४) अयोग्य: स्वामी विवेकानंदांनी 'उठा, जागे व्हा...' हा संदेश दिला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सावित्रीबाई फुले यांचा जन्म ३ जानेवारी १८३१ रोजी नायगाव (जि. सातारा) येथे झाला होता. महाराष्ट्र शासन त्यांचा जन्मदिवस ३ जानेवारी हा 'बालिका दिन' (Girl Child Day / सावित्रीबाई फुले जयंती) म्हणून साजरा करते. पुण्याच्या प्लेगच्या साथीमध्ये रुग्णांची सेवा करताना १० मार्च १८९७ रोजी त्यांना प्लेगची लागण होऊन वीरमरण आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - Krantijyoti Savitribai Phule.
Detailed Analysis:
•
Option (3) is correct: Krantijyoti Savitribai Phule (1831–1897), India's first modern female teacher and headmistress, published two pathbreaking poetic collections: 'Kavya Phule' (1854) and 'Bavan Kashi Subodh Ratnakar' (1892). Her famous poem 'Go, Get Education' ('जा, शिका') was a radical appeal to oppressed castes and women to cast off priestly subjugation and attain economic self-reliance through modern schooling.
•
Option (1) is incorrect: Sarojini Naidu ('Nightingale of India') composed lyrical poetry in English ('The Golden Threshold').
•
Option (2) is incorrect: Mahatma Phule composed 'Akhandas' and ballads.
•
Option (4) is incorrect: Swami Vivekananda proclaimed 'Arise, awake, and stop not till the goal is reached'.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Savitribai Phule was born on January 3, 1831, at Naigaon, Satara district. The Government of Maharashtra celebrates January 3 as 'Balika Din'. She attained martyrdom on March 10, 1897, while tending to plague-afflicted patients in Pune.