भारतीय वन सर्वेक्षण अहवाल (ISFR) नुसार महाराष्ट्राच्या वनाच्छादनासंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान **अयोग्य** आहे?
EN
According to the India State of Forest Report (ISFR), which of the following statements is **INCORRECT** regarding Maharashtra's forest cover?
योग्य उत्तर पर्याय (4) आहे, कारण हे विधान अयोग्य आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान ४ अयोग्य आहे: भौगोलिक क्षेत्राच्या टक्केवारीचा विचार करता महाराष्ट्रात सर्वाधिक वनक्षेत्राचे प्रमाण गडचिरोली जिल्ह्यात (सुमारे ६८.८१%) आहे, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात नाही. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात हे प्रमाण सुमारे ४९% ते ५०% आहे.
•
विधान १ योग्य आहे: महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने व अभयारण्यांनी व्यापलेले संरक्षित क्षेत्र (Protected Area) राज्याच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे ३.०३% आहे.
•
विधान २ योग्य आहे: भारतीय वन सर्वेक्षण अहवालानुसार महाराष्ट्रातील प्रत्यक्ष वनाच्छादन (Forest Cover) सुमारे ५०,७७८ चौ.किमी असून ते राज्याच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या (३,०७,७१३ चौ.किमी) १६.५% भरते.
•
विधान ३ योग्य आहे: गडचिरोली जिल्ह्यात क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वाधिक वनक्षेत्र (सुमारे ९,९९० चौ.किमी) आहे.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
प्रश्न अयोग्य विधानाबद्दल विचारत असल्याने पर्याय (4) हे अचूक उत्तर ठरते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रात वनक्षेत्राची टक्केवारी:
१.
गडचिरोली (~६८.८%)
२.
सिंधुदुर्ग (~४९.५%)
३.
रत्नागिरी (~५३.८% वृक्षाच्छादनासह)
सर्वात कमी वनक्षेत्राची टक्केवारी: लातूर (०.१८%), जालना (०.५९%), परभणी (०.८४%).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) as it represents the incorrect statement.
Detailed Analysis:
•
Statement 4 is INCORRECT: In terms of proportion of geographical area under forest cover, Gadchiroli district ranks first with approximately 68.81%, not Sindhudurg (which has ~49-50%).
•
Statement 1 is CORRECT: The Protected Area (PA) network of Maharashtra (National Parks, Wildlife Sanctuaries, Conservation Reserves) spans ~3.03% of the state's total area.
•
Statement 2 is CORRECT: As per the Forest Survey of India, Maharashtra's net forest cover is ~50,778 sq km, constituting approximately 16.5% of the state's geographical area (307,713 sq km).
•
Statement 3 is CORRECT: Gadchiroli holds the largest absolute forest cover in Maharashtra (~9,990+ sq km).
Distractor Analysis:
•
Statements 1, 2, and 3 are factually accurate. Therefore, Statement 4 is the sole erroneous statement required by the prompt.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Forest percentage ranking in Maharashtra: Gadchiroli (~68.8%) leads, followed by Sindhudurg and Ratnagiri. Districts with lowest forest cover percentage: Latur (0.18%), Jalna (0.59%), and Parbhani (0.84%).