भारतातील नागरी हवाई वाहतुकीसंदर्भातील (Civil Aviation) खालील विधानांचा विचार करा: १. भारतात व्यावसायिक हवाई वाहतुकीची सुरुवात १९११ मध्ये अलाहाबाद (प्रयागराज) ते नैनी दरम्यान पहिल्या एअरमेल सेवेने झाली. २. भारतीय हवाई क्षेत्रातील नागरी विमानतळांवर सुरक्षित, कार्यक्षम हवाई वाहतूक नियंत्रण (ATC) आणि दळणवळण सेवा पुरवण्याची जबाबदारी 'भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाची' (AAI) आहे. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/आहेत?
EN
Consider the following statements regarding Civil Aviation in India:
1. Commercial aviation in India commenced in 1911 with the world's first scheduled airmail demonstration between Allahabad (Prayagraj) and Naini.
2. The 'Airports Authority of India' (AAI) is mandated with providing safe, efficient air traffic management and aeronautical communications across Indian civil airspace.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय (3) म्हणजेच दोन्ही १ आणि २ आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान १ बरोबर आहे: १८ फेब्रुवारी १९११ रोजी फ्रेंच वैमानिक हेन्री पेक्वेट यांनी अलाहाबाद ते नैनी दरम्यान १० किमी अंतरावर विमानाने ६,५०० पत्रे वाहून नेली. ही जगातील पहिली अधिकृत विमान टपाल (Airmail) सेवा मानली जाते.
•
विधान २ बरोबर आहे: नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयांतर्गत 'भारतीय विमानतळ प्राधिकरण' (Airports Authority of India - AAI) ची स्थापना १ एप्रिल १९९५ रोजी करण्यात आली (NAA आणि IAAI चे विलीनीकरण करून). हे प्राधिकरण देशातील १२५ हून अधिक विमानतळांचे व्यवस्थापन आणि संपूर्ण भारतीय हवाई हद्दीतील हवाई वाहतूक नियंत्रण (Air Traffic Control) सांभाळते.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
दोन्ही विधाने ऐतिहासिक व प्रशासकीय दृष्ट्या सत्य असल्याने पर्याय (3) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील पहिले व्यावसायिक नागरी वैमानिक जे. आर. डी. टाटा (J.R.D. Tata) होते. त्यांनी १९३२ मध्ये 'टाटा एअरलाइन्स'ची स्थापना केली, जिचे पुढे १९५३ मध्ये राष्ट्रीयीकरण होऊन 'एअर इंडिया' (Air India) झाले. २०२२ मध्ये एअर इंडिया पुन्हा टाटा समूहाकडे हस्तांतरित झाली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) i.e. Both 1 and 2.
Detailed Analysis:
•
Statement 1 is correct: Civil aviation in India took off on 18 February 1911 when French pilot Henri Pequet flew an aircraft from Allahabad to Naini (~10 km) carrying 6,500 pieces of mail, marking the world's first commercial airmail service.
•
Statement 2 is correct: The Airports Authority of India (AAI) was established on 1 April 1995 under the Ministry of Civil Aviation by amalgamating the National Airports Authority and the International Airports Authority of India. It administers CNS/ATM (Communication, Navigation, Surveillance / Air Traffic Management) infrastructure across Indian civil airspace.
Distractor Analysis:
•
Both statements present factual historical and institutional milestones, confirming Option (3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
J.R.D. Tata was India's first licensed commercial pilot (1929). He founded Tata Airlines in 1932 (which became Air India in 1946 and was nationalized in 1953, before returning to Tata Group in 2022).