🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

खालील शास्त्रज्ञ (यादी-I) आणि त्यांच्या महत्त्वपूर्ण शोधांच्या (यादी-II) जोड्या लावा: **यादी-I (शास्त्रज्ञ):** (A) जेम्स चॅडविक (James Chadwick) (B) जॉन डाल्टन (John Dalton) (C) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड (Ernest Rutherford) (D) सर जे. जे. थॉमसन (J.J. Thomson) **यादी-II (शोध / सिद्धांत):** १. अणुकेंद्रक व प्रोटॉनचे नामकरण २. इलेक्ट्रॉनचा शोध ३. न्यूट्रॉनचा शोध ४. अणू सिद्धांत (Atomic Theory) खालील संकेतांचा वापर करून योग्य उत्तर निवडा:

EN Match List-I (Scientists) with List-II (Discoveries/Theories) and select the correct option: **List-I (Scientists):** (A) James Chadwick (B) John Dalton (C) Ernest Rutherford (D) J.J. Thomson **List-II (Discovery / Theory):** 1. Atomic Nucleus & Naming of Proton 2. Electron 3. Neutron 4. Atomic Theory Choose the correct code:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
A - २, B - १, C - ४, D - ३
A - 2, B - 1, C - 4, D - 3
B
A - ३, B - २, C - ४, D - १
A - 3, B - 2, C - 4, D - 1
C
A - ३, B - ४, C - १, D - २
A - 3, B - 4, C - 1, D - 2
D
A - ४, B - ३, C - १, D - २
A - 4, B - 3, C - 1, D - 2
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) A - ३, B - ४, C - १, D - २ आहे.

स्पष्टीकरण (अचूक जोड्या):

• (A) जेम्स चॅडविक ➔ ३. न्यूट्रॉनचा शोध: १९३२ मध्ये बेरिलियमवर अल्फा कणांचा मारा करून त्यांनी प्रभाररहित न्यूट्रॉन कणाचा शोध लावला.
• (B) जॉन डाल्टन ➔ ४. अणू सिद्धांत: १८०८ मध्ये पदार्थाच्या संरचनेबाबत पहिला वैज्ञानिक अणू सिद्धांत मांडला.
• (C) अर्नेस्ट रुदरफोर्ड ➔ १. अणुकेंद्रक व प्रोटॉन: १९११ मध्ये अणुकेंद्रकाचा शोध लावला व १९२० मध्ये केंद्रकातील धनप्रभारित कणाला 'प्रोटॉन' नाव दिले.
• (D) जे. जे. थॉमसन ➔ २. इलेक्ट्रॉनचा शोध: १८९७ मध्ये कॅथोड किरण प्रयोगाद्वारे इलेक्ट्रॉनचा शोध लावून त्याचा $e/m$ गुणोत्तर ठरवला.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• पर्याय १: यात चॅडविक यांच्यापुढे इलेक्ट्रॉन (२) दाखवला आहे, जो थॉमसन यांनी शोधला होता.
• पर्याय २: डाल्टन यांच्यापुढे इलेक्ट्रॉन (२) दाखवला आहे, जो चुकीचा आहे.
• पर्याय ४: चॅडविक यांच्यापुढे अणू सिद्धांत (४) जोडला आहे, जो डाल्टन यांचा आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अणूच्या मूलभूत कणांचा शोध, वर्ष व शास्त्रज्ञ:

• इलेक्ट्रॉन: जे. जे. थॉमसन (१८९७) - ऋणप्रभार ($-1.6 \times 10^{-19}\text{ C}$)
• प्रोटॉन: युजेन गोल्डस्टाइन (कॅनॉल किरण, १८८६) / नामकरण व केंद्रक शोध: रुदरफोर्ड (१९११-१९२०) - धनप्रभार ($+1.6 \times 10^{-19}\text{ C}$)
• न्यूट्रॉन: जेम्स चॅडविक (१९३२) - प्रभाररहित (उदासीन).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) A - 3, B - 4, C - 1, D - 2.

Explanation (Matching Details):

• (A) James Chadwick ➔ 3. Neutron: In 1932, by bombarding beryllium sheets with $\alpha$-particles, Chadwick detected electrically neutral particles of mass comparable to protons.
• (B) John Dalton ➔ 4. Atomic Theory: Postulated the first scientific Atomic Theory (1803–1808) establishing the particulate nature of matter.
• (C) Ernest Rutherford ➔ 1. Atomic Nucleus & Naming of Proton: Discovered the atomic nucleus in 1911 and formally proved and named the proton in 1920.
• (D) J.J. Thomson ➔ 2. Electron: Discovered subatomic electrons via cathode ray experiments in 1897 and measured their charge-to-mass ($e/m$) ratio.

Distractor Analysis:

• Option 1: Incorrectly pairs Chadwick with electron (2) and Dalton with nucleus (1).
• Option 2: Incorrectly attributes electron discovery (2) to Dalton.
• Option 4: Wrongly associates Chadwick with Atomic Theory (4).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Fundamental subatomic particle recap:

• Electron: J.J. Thomson (1897), charge $-1.602 \times 10^{-19}\text{ C}$, mass $9.109 \times 10^{-31}\text{ kg}$
• Proton: Rutherford (1911/1920) / Goldstein (1886 canal rays), charge $+1.602 \times 10^{-19}\text{ C}$, mass $1.672 \times 10^{-27}\text{ kg}$
• Neutron: Chadwick (1932), neutral, mass $1.674 \times 10^{-27}\text{ kg}$.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) A - २, B - १, C - ४, D - ३ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) A - ३, B - २, C - ४, D - १ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) A - ३, B - ४, C - १, D - २ (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय (३) A - ३, B - ४, C - १, D - २** आहे.
✗ पर्याय (4) A - ४, B - ३, C - १, D - २ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
रसायनशास्त्र: मूलद्रव्ये, अणू रचना व रासायनिक बंध घटक चाचणी
quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →