सल्फ्यूरिक आम्ल ($H_2SO_4$) मध्ये जांभळ्या रंगाचे उदासीन लिटमस द्रावण (Neutral Litmus Solution) मिसळल्यास द्रावणाचा अंतिम रंग कोणता होईल?
EN
What will be the resulting colour when a neutral litmus solution is mixed with sulphuric acid ($H_2SO_4$)?
योग्य उत्तर पर्याय (३) लाल (Red) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
सल्फ्यूरिक आम्ल ($H_2SO_4$): हे एक अतिशय तीव्र द्विक्षारकीय खनिज आम्ल (Strong diprotic mineral acid) आहे.
•
उदासीन लिटमस द्रावणाचा मूळ रंग जांभळा (Purple) असतो.
•
जेव्हा सल्फ्यूरिक आम्ल या द्रावणात मिसळले जाते, तेव्हा आम्लातील मुबलक $H_3O^+$ आयनांमुळे लिटमस द्रावणाचा रंग जांभळ्यावरून लाल (Red) होतो.
•
आम्लधर्मी माध्यमात लिटमस दर्शकाचा रंग नेहमी लाल होतो.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय २ (निळा): आम्लारी (उदा. $NaOH, KOH$) मिसळल्यास लिटमस द्रावण निळे होते.
•
पर्याय १ (केशरी): मिथाईल ऑरेंज हा दर्शक आम्लामध्ये तांबूस-लाल होतो व आम्लारीत पिवळा होतो.
•
पर्याय ४ (गुलाबी): फेनॉल्फथॅलीन हा दर्शक आम्लारीमध्ये गुलाबी होतो, तर आम्लामध्ये रंगहीन राहतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
दर्शकांचे आम्ल व आम्लारीतील रंग (अतिशय महत्त्वाचा तक्ता):
•
लिटमस: आम्लात ➔ लाल, आम्लारीत ➔ निळा
•
फेनॉल्फथॅलीन: आम्लात ➔ रंगहीन, आम्लारीत ➔ गुलाबी
•
मिथाईल ऑरेंज: आम्लात ➔ लाल, आम्लारीत ➔ पिवळा
•
हळद: आम्लात ➔ पिवळीच राहते, आम्लारीत ➔ तांबडी-तपकिरी होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Red.
Explanation:
•
Sulphuric acid ($H_2SO_4$): A powerful, diprotic strong mineral acid that fully dissociates in water.
•
Natural neutral litmus indicator solution is purple (mauve).
•
In the presence of the abundant hydronium ($H_3O^+$) ions liberated by sulphuric acid, the indicator shifts quantitatively to its protonated acid conjugate form, yielding a vibrant red colour.
Distractor Analysis:
•
Option 2 (Blue): Generated only in the presence of basic/alkaline solutions (such as $NaOH$ or $KOH$).
•
Option 1 (Orange): Methyl orange indicator transitions between red and yellow through an orange intermediate.
•
Option 4 (Pink): Phenolphthalein turns bright magenta/pink in basic solutions, but stays completely colorless in acids.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Master table of indicators for MPSC:
•
Litmus: Acid ➔ Red; Base ➔ Blue
•
Phenolphthalein: Acid ➔ Colorless; Base ➔ Pink
•
Methyl Orange: Acid ➔ Red; Base ➔ Yellow
•
Turmeric: Acid ➔ Yellow; Base ➔ Reddish-brown.