🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

मराठी व्याकरण नियमांनुसार 'सजातीय स्वर' (Savarna Vowels) कशास म्हणतात?

EN According to Marathi grammar rules, what are 'Sajātīya Svara' (Savarna Vowels) called?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

वेगवेगळ्या मुखावयवांतून उच्चारले जाणारे भिन्न स्वर

Different vowels articulated from different oral organs

एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे सारख्या उच्चारांचे स्वर

Similar sounding vowels emerging from the same place of articulation

दोन व्यंजने एकत्र येऊन बनलेले जोडाक्षर स्वर

Conjunct vowel sounds formed by joining two consonants

केवळ नाकातून उच्चारले जाणारे अनुनासिक स्वर

Nasal vowels articulated exclusively through the nose

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे सारख्या उच्चारांचे स्वर

### विस्तृत स्पष्टीकरण:

• सजातीय स्वरांची व्याख्या:

• एकाच उच्चारस्थानातून निर्माण होणाऱ्या स्वरांच्या जोडीला सजातीय (सवर्ण) स्वर म्हणतात.

• उदा. अ - आ (कंठ्य), इ - ई (तालव्य), उ - ऊ (ओष्ठ्य).

### पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (2) योग्य: शास्त्रीयदृष्ट्या अचूक व्याख्या.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे स्वर = सजातीय (सवर्ण) स्वर.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Similar sounding vowels emerging from the same place of articulation

### Detailed Explanation:

• Definition of Sajātīya Svara:

• Vowels originating from the same point of articulation with corresponding timbre are known as Sajātīya (Savarna / Homogeneous) vowels.

### Analysis of Other Options:

• Option (2) Correct: Matches the exact grammatical definition.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Vowels emerging from the same vocal position = Sajātīya Svara.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) वेगवेगळ्या मुखावयवांतून उच्चारले जाणारे भिन्न स्वर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे सारख्या उच्चारांचे स्वर (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे सारख्या उच्चारांचे स्वर**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) दोन व्यंजने एकत्र येऊन बनलेले जोडाक्षर स्वर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) केवळ नाकातून उच्चारले जाणारे अनुनासिक स्वर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने घटक चाचणी

quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book मराठी भाषा व व्याकरण: मराठी वर्णमाला

मराठी भाषेची वर्णमाला ही देवनागरी लिपीवर आधारित आहे. ६ नोव्हेंबर २००९ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या निर्णयानुसार मराठी वर्णमालेत ५२ वर्णांचा समावेश करण्यात आला आहे. स्पर्धा परीक्षेत वर्णमालेवर हमखास २ ते ३ प्रश्न विचारले जातात.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	मुखावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना 'वर्ण' असे म्हणतात. हे वर्ण जेव्हा लिहून ठेवले जातात तेव्हा त्यांना 'अक्षरे' म्हणतात.
2	आधुनिक मराठी वर्णमालेत एकूण ५२ वर्ण आहेत (पूर्वी ४८ वर्ण होते).
3	स्वर (१४): अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ॡ, ए, ऐ, ओ, औ आणि इंग्रजीतून आलेले 'अॅ' व 'ऑ'.
4	स्वरादी (२): अनुस्वार (ं) आणि विसर्ग (:).
5	व्यंजने (३४): क ते ळ पर्यंत एकूण ३४ व्यंजने आहेत. व्यंजनांचा उच्चार करताना शेवटी 'अ' या स्वराचे साहाय्य घ्यावे लागते.
6	विशेष संयुक्त व्यंजने (२): 'क्ष' (क् + ष् + अ) आणि 'ज्ञ' (द् + न् + य् + अ). यांना म. पां. सबनीस यांनी वर्णमालेत स्थान दिले.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एकाच उच्चारस्थानातून निघणारे सारख्या उच्चारांचे स्वर' हे असून ते 'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

मराठी व्याकरण नियमांनुसार 'सजातीय स्वर' (Savarna Vowels) कशास म्हणतात?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन