🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

पाईप C हा एक टाकी 60 तासांत रिकामी करू शकतो, तर पाईप A आणि B ती टाकी अनुक्रमे 20 तास आणि 30 तासांत भरू शकतात. जर तिन्ही पाईप्स एकाच वेळी चालू केले, तर ती टाकी किती तासांत पूर्ण भरेल?

EN Pipe C can empty a tank in 60 hours. Pipe A and Pipe B can fill it in 20 hours and 30 hours respectively. If all three pipes are opened together, in how many hours will the tank be filled?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
12 तास
12 hours
B
15 तास
15 hours
C
16 तास
16 hours
D
18 तास
18 hours
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

दिलेल्या माहितीनुसार:

• पाईप A चा भरण्याचा वेळ = 20 तास
• पाईप B चा भरण्याचा वेळ = 30 तास
• पाईप C चा रिकामी करण्याचा वेळ = 60 तास

📐 वापरलेले सूत्र (Formula Used):

$$\frac{1}{T} = \frac{1}{A} + \frac{1}{B} - \frac{1}{C}$$

पायरीनुसार उकल:

1. टाकीची एकूण क्षमता = $\text{LCM}(20, 30, 60) = 60$ एकक
2. प्रत्येक पाईपची एका तासाची कार्यक्षमता:
• A ची कार्यक्षमता = $+ \frac{60}{20} = +3$ एकक/तास
• B ची कार्यक्षमता = $+ \frac{60}{30} = +2$ एकक/तास
• C ची कार्यक्षमता = $- \frac{60}{60} = -1$ एकक/तास
3. तिन्ही पाईप एकत्र असताना निव्वळ कार्यक्षमता:
$$\text{निव्वळ कार्यक्षमता} = 3 + 2 - 1 = 4 \text{ एकक/तास}$$
4. टाकी भरण्यासाठी लागणारा एकूण वेळ:
$$T = \frac{60}{4} = 15 \text{ तास}$$

पर्याय (2) बरोबर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लसावि पद्धतीने अशा बहु-नळांच्या प्रश्नांमध्ये ऋण चिन्ह फक्त रिकामी करणाऱ्या नळासाठी द्या ($3 + 2 - 1 = 4$), आणि लसाविला (60) भागून सरळ उत्तर $60/4 = 15$ तास मिळवा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Given:

• Pipe A fills in 20 hours
• Pipe B fills in 30 hours
• Pipe C empties in 60 hours

📐 Formula Used:

$$\frac{1}{T} = \frac{1}{A} + \frac{1}{B} - \frac{1}{C}$$

Step-by-step Solution:

1. Tank capacity = $\text{LCM}(20, 30, 60) = 60$ units.
2. Hourly rates:
• Rate of A = $+ \frac{60}{20} = +3$ units/hr
• Rate of B = $+ \frac{60}{30} = +2$ units/hr
• Rate of C = $- \frac{60}{60} = -1$ unit/hr
3. Combined net filling rate:
$$\text{Net Rate} = 3 + 2 - 1 = 4 \text{ units/hr}$$
4. Time taken to fill the tank:
$$T = \frac{60}{4} = 15 \text{ hours}$$

Option (2) is correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Assign a minus sign to emptying pipes: Net Rate $= 3 + 2 - 1 = 4$. Time $= 60 / 4 = 15$ hours.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 12 तास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) 15 तास (अचूक उत्तर): पर्याय (2) बरोबर आहे.
⚠️ पर्याय (3) 16 तास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) 18 तास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
तार्किक बुद्धिमत्ता व विश्लेषण क्षमता विभाग चाचणी
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
संख्यामाला व तर्कसंगत संख्याक्रम घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'संख्या मालिका व तर्कसंगत संख्या क्रम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →