भारतीय मिश्र अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भातील खालील विधाने विचारात घ्या: १. भारताने पंचवार्षिक नियोजनाच्या माध्यमातून मिश्र अर्थव्यवस्थेचा औपचारिक स्वीकार केला. २. भारतीय मिश्र अर्थव्यवस्थेचे प्रारूप मूलभूत लोकशाही समाजवादावर आणि खाजगी व सार्वजनिक क्षेत्रांच्या सहअस्तित्वावर आधारलेले आहे. ३. १९९१ च्या नवीन आर्थिक धोरणानंतर भारतीय अर्थव्यवस्थेची वाटचाल अधिक खुली, उदारीकृत व जागतिकीकरणाभिमुख अर्थव्यवस्थेकडे वेगाने झाली आहे. वरीलपैकी कोणते विधान **चुकीचे** आहे?
EN
Consider the following statements regarding India's Mixed Economic model:
1. India formally adopted a mixed economic system anchored through institutional Five-Year Plans.
2. The Indian mixed economy framework is founded upon democratic socialism and the harmonious coexistence of public and private sectors.
3. Post the 1991 economic reforms, the Indian economy has progressively transitioned toward a more open, liberalized, and market-oriented paradigm.
Which of the statements given above is **incorrect**?
योग्य उत्तर एकही चुकीचे नाही (सर्व बरोबर आहेत) (पर्याय ४) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
विधान १ बरोबर आहे: भारताने १९४८ चे औद्योगिक धोरण आणि १९५० मध्ये नियोजन आयोगाची स्थापना करून पंचवार्षिक योजनांच्या माध्यमातून मिश्र अर्थव्यवस्थेचा पाया घातला.
2.
विधान २ बरोबर आहे: पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय मिश्र अर्थव्यवस्थेने लोकशाही समाजवाद (Democratic Socialism) स्वीकारून सार्वजनिक क्षेत्राला 'कमांडर'ची भूमिका दिली, तसेच खाजगी उद्योगांनाही विकासात भागीदार बनवले.
3.
विधान ३ बरोबर आहे: जुलै १९९१ मध्ये सुरू झालेल्या LPG (उदारीकरण, खाजगीकरण, जागतिकीकरण) सुधारणांमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेने नियंत्रणमुक्त आणि जागतिक बाजारपेठेशी जोडलेल्या मुक्त व्यवस्थेकडे वाटचाल केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतीय अर्थव्यवस्था आजही एक मिश्र अर्थव्यवस्थाच आहे, परंतु १९९१ नंतर त्यातील 'बाजारपेठ व खाजगी क्षेत्राची' भूमिका पूर्वीपेक्षा लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is None is incorrect (All are correct) (Option 4).
Detailed Analysis:
1.
Statement 1 is correct: India institutionalized its mixed economy through state-led planning launched via the Planning Commission in 1950 and the First Five-Year Plan.
2.
Statement 2 is correct: Under Jawaharlal Nehru, India pioneered a unique synthesis of parliamentary democracy and socialist planning, according the public sector the 'commanding heights' while encouraging private entrepreneurial initiative.
3.
Statement 3 is correct: The July 1991 New Economic Policy (LPG: Liberalization, Privatization, Globalization) dismantled industrial licensing and accelerated market-oriented economic reforms.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India continues structurally as a Mixed Economy, but with an expanded, dynamic role for private investment and global trade post-1991.