विकसित आणि विकसनशील अर्थव्यवस्थांच्या वैशिष्ट्यांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान १: विकसनशील देशांची ठळक वैशिष्ट्ये म्हणजे अतिउच्च दरडोई उत्पन्न, प्रगत औद्योगिकीकरण, उच्च शहरीकरण आणि अत्यंत कमी जन्मदर ही असतात. विधान २: विकसित देशांची प्रमुख वैशिष्ट्ये म्हणजे अल्प दरडोई उत्पन्न, औद्योगिकीकरणाचा अभाव, कमी साक्षरता आणि शेतीवर प्रचंड अवलंबित्व ही असतात. वरील विधानांबाबत योग्य पर्याय निवडा:
EN
Consider the following statements regarding the characteristics of Developed and Developing economies:
Statement 1: Developing nations are characterized by very high per capita income, advanced industrialization, high urbanization, and low birth rates.
Statement 2: Developed nations are characterized by low per capita income, lack of industrialization, low literacy rates, and overwhelming dependence on agriculture.
Select the correct option:
योग्य उत्तर दोन्ही विधाने चूक आहेत (पर्याय ३) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
विधान १ चुकीचे आहे:
•
उच्च दरडोई उत्पन्न, प्रगत तंत्रज्ञान, पूर्ण औद्योगिकीकरण, उच्च जीवनमान आणि कमी जन्म-मृत्यू दर ही विकसित देशांची (Developed Nations) वैशिष्ट्ये आहेत (उदा. अमेरिका, जपान, जर्मनी).
2.
विधान २ चुकीचे आहे:
•
कमी दरडोई उत्पन्न, शेतीवर अति-अवलंबित्व, छुपी बेरोजगारी, भांडवलाची कमतरता आणि निम्न साक्षरता ही विकसनशील देशांची (Developing Nations) वैशिष्ट्ये आहेत (उदा. भारत, केनिया).
•
दोन्ही विधानांमध्ये विकसित आणि विकसनशील देशांच्या वैशिष्ट्यांची परस्परांशी पूर्णपणे अदलाबदल केलेली आहे, त्यामुळे दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जागतिक बँक (World Bank) दरडोई राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या (GNI Per Capita) आधारे देशांचे ४ गट करते:
१.
Low Income
२.
Lower-Middle Income (यात भारताचा समावेश होतो)
३.
Upper-Middle Income
४.
High Income (विकसित देश).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Both statements are incorrect (Option 3).
Detailed Analysis:
1.
Statement 1 is incorrect:
•
High per capita income, extensive industrial infrastructure, widespread urbanization, and stabilized demographic growth are hallmarks of Developed Economies (e.g., USA, Germany, Japan), not developing ones.
2.
Statement 2 is incorrect:
•
Low per capita income, capital scarcity, high illiteracy, and heavy agrarian employment are defining attributes of Developing Economies.
•
Both statements have completely swapped their defining attributes, making both false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
World Bank income classification criteria (Atlas method):
•
Low Income
•
Lower-Middle Income (India is situated here)
•
Upper-Middle Income
•
High Income (Developed economies).