19 व्या शतकातील वृत्तपत्रे आणि त्यांच्या संस्थापकांविषयी खालील विधाने विचारात घ्या: a) गोपाळ गणेश आगरकर यांनी 'मराठा' हे इंग्रजी वृत्तपत्र सुरू केले आणि पुढे ते 'केसरी'चे संपादक राहिले नाहीत. b) लोकमान्य टिळकांनी 1881 मध्ये इंग्रजी भाषेतील 'द मराठा' (The Mahratta) हे साप्ताहिक सुरू केले. c) महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या सत्यशोधक विचारांचा प्रचार करण्यासाठी 'दीनबंधू' हे वृत्तपत्र सुरू करण्यात आले. वरीलपैकी कोणती विधाने **सत्य (बरोबर)** आहेत?
EN
Consider the following statements regarding 19th-century newspapers and their founders in Maharashtra:
a) Gopal Ganesh Agarkar founded the English newspaper 'The Mahratta' and never served as editor of 'Kesari'.
b) Lokmanya Tilak started the English weekly 'The Mahratta' in 1881.
c) The newspaper 'Dinbandhu' was launched to propagate the Satyashodhak ideals of Mahatma Jyotirao Phule.
Which of the statements given above are **true**?
योग्य उत्तर केवळ b आणि c आहे.
सविस्तर माहिती:
•
विधान (a) असत्य आहे: गोपाळ गणेश आगरकर हे 'केसरी'चे पहिले संपादक होते (1881 ते 1887). 'मराठा' हे इंग्रजी वृत्तपत्र लोकमान्य टिळकांनी सुरू व संपादित केले होते. नंतर सामाजिक सुधारणा विरुद्ध राजकीय स्वातंत्र्य या मतभेदामुळे आगरकरांनी केसरीचा राजीनामा देऊन 1888 मध्ये 'सुधारक' हे स्वतःचे वृत्तपत्र सुरू केले.
•
विधान (b) सत्य आहे: 1881 मध्ये पुण्यातील न्यू इंग्लिश स्कूलच्या संस्थापकांनी (टिळक, आगरकर, चिपळूणकर) एकत्र येऊन वृत्तपत्रे सुरू केली; ज्यात इंग्रजी भाषेतील 'द मराठा'चे संपादन लोकमान्य टिळकांकडे होते.
•
विधान (c) सत्य आहे: कृष्णराव भालेकर यांनी 1877 मध्ये सुरू केलेले 'दीनबंधू' हे वृत्तपत्र सत्यशोधक समाजाचे पहिले अधिकृत वृत्तपत्र ठरले; या वृत्तपत्रास महात्मा फुले यांचे थेट मार्गदर्शन लाभले होते.
•
म्हणून विधान (b) आणि (c) बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
आगरकरांनी केसरी सोडल्यानंतर 1888 मध्ये सुरू केलेले वृत्तपत्र: 'सुधारक' (ज्याची इंग्रजी बाजू गोपाळ कृष्ण गोखले सांभाळत असत).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Only b and c.
Detailed Information:
•
Statement (a) is false: Agarkar was the chief founding editor of *Kesari* from 1881 to 1887, whereas *The Mahratta* was edited by Lokmanya Tilak. Following ideological debates prioritizing social reform over political agitation, Agarkar resigned from *Kesari* and established 'Sudharak' in 1888.
•
Statement (b) is true: Lokmanya Tilak spearheaded the English-language weekly *The Mahratta* in 1881 to advocate national aspirations.
•
Statement (c) is true: *Dinbandhu* was founded by Krishnarao Bhalekar in 1877 under Mahatma Phule's direct mentorship, becoming the pioneer working-class Satyashodhak voice in Western India.
•
Therefore, statements (b) and (c) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
After stepping down from *Kesari* in 1887, Agarkar launched *Sudharak* in 1888; Gopal Krishna Gokhale edited its English section.