बंगालचा पहिला गव्हर्नर-जनरल वॉरन हेस्टिंग्स (1773-1785) याच्या कारकिर्दीविषयी खालील विधाने विचारात घ्या: 1. वॉरन हेस्टिंग्सने कौन्सिलचे सदस्य आणि मुख्य अधिकारी यांचा समावेश असलेले मध्यवर्ती 'महसूल मंडळ' (Board of Revenue) स्थापन केले. 2. वॉरन हेस्टिंग्सच्या काळात पहिले इंग्रज-मराठा युद्ध (1775 ते 1782) झाले आणि सालबाईच्या तहाने समाप्त झाले. 3. म्हैसूरचा शासक हैदर अली याच्याशी दुसरे इंग्रज-म्हैसूर युद्ध (1780 ते 1784) हेस्टिंग्सच्या कारकिर्दीतच लढले गेले. वरीलपैकी कोणती विधाने **बरोबर** आहेत?
EN
Consider the following statements regarding the tenure of Warren Hastings, the first Governor-General of Bengal (1773–1785):
1. Warren Hastings constituted a central 'Board of Revenue' consisting of the Governor-General and members of Council.
2. The First Anglo-Maratha War (1775–1782) was fought during Warren Hastings' administration, terminating with the Treaty of Salbai.
3. The Second Anglo-Mysore War (1780–1784) with Hyder Ali occurred during Hastings' regime.
Which of the statements given above are **correct**?
योग्य उत्तर 1, 2 आणि 3 (सर्व विधाने बरोबर आहेत) आहे.
विधानांचे सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 1 बरोबर आहे: 1772 मध्ये दुहेरी शासन व्यवस्था नष्ट केल्यानंतर हेस्टिंग्सने महसूल प्रशासनावर थेट देखरेख ठेवण्यासाठी कलकत्ता येथे 'महसूल मंडळ' (Board of Revenue) ची स्थापना केली आणि सरकारी खजिना मुर्शिदाबादहून कलकत्त्याला हलवला.
•
विधान 2 बरोबर आहे: राघोबादादाच्या सुरतच्या तहामुळे सुरू झालेले पहिले इंग्रज-मराठा युद्ध (1775-1782) हेस्टिंग्सच्या काळात लढले गेले. महादजी शिंदे यांच्या मध्यस्थीने 17 मे 1782 रोजी सालबाईचा तह झाला, ज्यामुळे मराठे आणि इंग्रजांमध्ये पुढील 20 वर्षे शांतता राहिली.
•
विधान 3 बरोबर आहे: इंग्रजांनी माहे बंदर जिंकल्यामुळे दुसरे इंग्रज-म्हैसूर युद्ध (1780-1784) सुरू झाले. 1781 मध्ये पोर्टो नोव्हाच्या लढाईत सर आयर कूटने हैदर अलीचा पराभव केला. हे युद्ध 1784 मध्ये मंगलोरच्या तहाने (टिपू सुलतानसोबत) संपले.
•
तिन्ही विधाने ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वॉरन हेस्टिंग्सची प्रमुख युद्धे: पहिले इंग्रज-मराठा युद्ध (1775-82 - सालबाईचा तह) आणि दुसरे इंग्रज-म्हैसूर युद्ध (1780-84 - मंगलोरचा तह).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 1, 2, and 3 (All statements are correct).
Detailed Statement Analysis:
•
Statement 1 is correct: Upon abolishing the Dual System in 1772, Hastings established a centralized Board of Revenue at Calcutta and transferred the exchequer and treasury from Murshidabad to Calcutta.
•
Statement 2 is correct: The First Anglo-Maratha War (1775–1782) erupted over the disputed Peshwaship following the Treaty of Surat with Raghunathrao. Warren Hastings concluded peace through the Treaty of Salbai (17 May 1782) mediated by Mahadji Shinde, securing twenty years of peace.
•
Statement 3 is correct: The Second Anglo-Mysore War (1780–1784) began when the British captured the French port of Mahe under Hyder Ali's protection. Sir Eyre Coote defeated Hyder Ali at Porto Novo in 1781, and the war ended with Tipu Sultan signing the Treaty of Mangalore in 1784.
•
All three statements are factually correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Warren Hastings' major military milestones: First Anglo-Maratha War (Treaty of Salbai, 1782) and Second Anglo-Mysore War (Treaty of Mangalore, 1784).