🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या: विधान (A): सोलॅनेसी (Solanaceae - बटाटा कुळ) कुळातील वनस्पतींचे पुष्प सूत्र (Floral Formula) $\oplus$ ⚥ $K_{(5)}$ $C_{(5)}$ $A_5$ $\underline{G}_{(2)}$ असे दर्शवले जाते. कारण (R): या कुळातील फुले ही द्विलिंगी (Bisexual), नियमित/त्रिज्या सममित (Actinomorphic), ५ संयुक्त बाह्यदले, ५ संयुक्त पाकळ्या, ५ दललग्न पुंकेसर (Epipetalous) आणि द्विअंडाशयी ऊर्ध्वस्थ अंडाशय (Bicarpellary syncarpous superior ovary) असलेली असतात. खालीलपैकी अचूक पर्याय कोणता?

EN Consider the following statements regarding the family Solanaceae: Assertion (A): The floral formula of the botanical family Solanaceae is represented as $\oplus$ ⚥ $K_{(5)}$ $C_{(5)}$ $A_5$ $\underline{G}_{(2)}$. Reason (R): In this family, flowers are bisexual and actinomorphic, featuring 5 united sepals, 5 united petals, 5 epipetalous stamens, and a bicarpellary, syncarpous, superior ovary with swollen placenta. Choose the correct option:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण आहे
Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A)
B
विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत, परंतु कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण नाही
Both (A) and (R) are true but (R) is not the correct explanation of (A)
C
विधान (A) सत्य आहे, परंतु कारण (R) असत्य आहे
(A) is true but (R) is false
D
विधान (A) असत्य आहे, परंतु कारण (R) सत्य आहे
(A) is false but (R) is true
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण आहे आहे.

स्पष्टीकरण (पुष्प सूत्राचे विश्लेषण):

• सोलॅनेसी कुळाचे पुष्प सूत्र (Floral Formula of Solanaceae):
$$\oplus \text{ } \text{⚥} \text{ } K_{(5)} \text{ } \overbrace{C_{(5)} \text{ } A_5} \text{ } \underline{G}_{(2)}$$
• या सूत्रातील प्रत्येक संज्ञेचा अर्थ:
• $\oplus$: त्रिज्या सममित / नियमित पुष्प (Actinomorphic).
• ⚥: द्विलिंगी पुष्प (Bisexual).
• $K_{(5)}$: निदलपुंज (Calyx) - ५ बाह्यदले, जी एकमेकांना जोडलेली असतात (Gamosepalous - कोशासारखी टिकून राहणारी / Persistent calyx, उदा. वांगी, टोमॅटो).
• $C_{(5)}$: दलपुंज (Corolla) - ५ पाकळ्या, संयुक्त (Gamopetalous).
• $A_5$ आणि चाप ($C-A$): ५ पुंकेसर, जे पाकळ्यांना चिकटलेले असतात (दललग्न / Epipetalous).
• $\underline{G}_{(2)}$: जायांग (Gynoecium) - द्विअंडाशयी (Bicarpellary), संयुक्त (Syncarpous), ऊर्ध्वस्थ अंडाशय (Superior ovary).
• कारण (R) हे विधान (A) मधील सूत्राच्या प्रत्येक घटकाचे अचूक वैज्ञानिक विश्लेषण देत असल्याने ते बिनचूक स्पष्टीकरण आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• दोन्ही विधाने निर्विवादपणे सत्य असून थेट कार्यकारण संबंधाने जोडलेली असल्याने पर्याय २, ३ आणि ४ चुकीचे ठरतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सोलॅनेसी (Solanaceae) ची ३ मुख्य ओळख वैशिष्ट्ये:

१. Persistent Calyx: फळ पिकल्यानंतरही देठाजवळ हिरवे बाह्यदल टिकून राहते (उदा. वांग्याची टोपी, टोमॅटोचे देठ, मिरची).
२. Epipetalous Stamens: पुंकेसर पाकळ्यांना चिकटलेले असतात.
३. Swollen Placenta: तिरपे अंडाशय आणि फुगीर बीजांडन्यास.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A).

Explanation:

• Floral Formula of Family Solanaceae (Nightshade Family):
$$\oplus \text{ } \text{⚥} \text{ } K_{(5)} \text{ } \overbrace{C_{(5)} \text{ } A_5} \text{ } \underline{G}_{(2)}$$
• Deconstruction of Reason (R):
• $\oplus$: Radial, actinomorphic symmetry.
• ⚥: Hermaphroditic (bisexual) containing functional stamens and carpels.
• $K_{(5)}$: Calyx with 5 united, persistent sepals (gamosepalous, remaining attached to mature fruit, e.g., brinjal cap).
• $C_{(5)}$: Corolla with 5 united petals (gamopetalous, valvate).
• $C-A$ tie: Epipetalous stamens (alternating with corolla lobes).
• $\underline{G}_{(2)}$: Bicarpellary, syncarpous, superior ovary with oblique septum and prominently swollen placenta bearing numerous ovules.
• Because Reason (R) defines every symbolic notation expressed in Assertion (A), (R) is the correct explanation of (A).

Distractor Analysis:

• Options 2, 3, and 4 fail because both assertions are standard botanical facts with direct causal correlation.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Solanaceae Hallmarks for MPSC:

• Persistent Calyx: Retained on mature berries (brinjal, tomato, chilli).
• Floral Formula: $\oplus$ ⚥ $K_{(5)}$ $C_{(5)}$ $A_5$ $\underline{G}_{(2)}$
• Swollen Axile Placenta: Characteristic diagnostic feature in cross-section.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय (१) विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण आहे** आहे.
⚠️ पर्याय (2) विधान (A) आणि कारण (R) दोन्ही सत्य आहेत, परंतु कारण (R) हे विधान (A) चे अचूक स्पष्टीकरण नाही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) विधान (A) सत्य आहे, परंतु कारण (R) असत्य आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) विधान (A) असत्य आहे, परंतु कारण (R) सत्य आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वनस्पतींचे वर्गीकरण व वनस्पतीशास्त्र' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →