स्पष्टीकरण:
पर्याय (४) हे योग्य उत्तर आहे (तिन्ही वायू बाहेर टाकले जातात).
•
मानवाच्या श्वास घेण्याच्या (Inhaled) आणि श्वास सोडण्याच्या (Exhaled) हवेची टक्केवारी खालीलप्रमाणे असते:
१.
नायट्रोजन ($N_2$): आत घेतलेली हवा = ७८%, बाहेर सोडलेली हवा = ७८% (शरीरात वापरला जात नसल्याने जशास तसा बाहेर पडतो).
२.
ऑक्सिजन ($O_2$): आत घेतलेली हवा = सुमारे २१%, बाहेर सोडलेली हवा = सुमारे १६% (केवळ ५% $O_2$ रक्तात शोषला जातो, उर्वरित १६% ऑक्सिजन उच्छवासावाटे बाहेर पडतो).
३.
कार्बन डायऑक्साइड ($CO_2$): आत घेतलेली हवा = ०.०४%, बाहेर सोडलेली हवा = सुमारे ४% ते ४.४% (चयापचयात तयार झालेला जास्तीचा $CO_2$ बाहेर टाकला जातो).
•
त्यामुळे उच्छवासात कार्बन डायऑक्साइड, नायट्रोजन आणि शिल्लक राहिलेला ऑक्सिजन हे तिन्ही वायू बाहेर टाकले जातात.
फुप्फुसांतील वायूंची टक्केवारी तुलना:
| • $N_2$: श्वास = ७८% | उच्छवास = ७८% |
|---|
| • $O_2$: श्वास = २१% | उच्छवास = १६% (५% वापर) |
| • $CO_2$: श्वास = ०.०४% | उच्छवास = ४% (१०० पटीने वाढ) |
•
उच्छवासातील हवेत बाष्पाचे (पाण्याचे) प्रमाणही जास्त असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (4) is the correct answer (All three gases are expelled in expired air).
•
Comparative composition of inhaled vs. exhaled air in human respiration:
1.
Nitrogen ($N_2$): Inhaled = 78%, Exhaled = 78% (physiologically inert at ambient pressures, expelled without net consumption).
2.
Oxygen ($O_2$): Inhaled = ~21%, Exhaled = ~16% (only about 4-5% of inspired $O_2$ diffuses into alveolar capillaries; the remaining 16% is breathed back out).
3.
Carbon dioxide ($CO_2$): Inhaled = 0.04%, Exhaled = ~4% to 4.4% (metabolic byproduct eliminated from blood).
•
Therefore, exhaled air contains significant proportions of $CO_2$, $N_2$, and unabsorbed $O_2$.
Inspired vs Expired air composition:
•
Nitrogen: 78% $\rightarrow$ 78%
•
Oxygen: 21% $\rightarrow$ 16%
•
Carbon dioxide: 0.04% $\rightarrow$ 4.4%.
