खालील विधाने विचारात घ्या: विधान (A): वंध्यत्वावर उपचार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या IVF (In Vitro Fertilization) या साहाय्यक पुनरुत्पादन तंत्रज्ञानाला सामान्य परिभाषेत 'टेस्ट ट्यूब बेबी' (Test Tube Baby) तंत्रज्ञान म्हटले जाते. कारण (R): या तंत्रामध्ये स्त्रीचे अंडपेशी आणि पुरुषाचे शुक्रजंतू यांचे फलन (Fertilization) मादीच्या शरीराबाहेर प्रयोगशाळेत काचेच्या उपकरणांमध्ये (In Vitro) घडवून आणले जाते आणि त्यानंतर तयार झालेला प्राथमिक भ्रूण गर्भाशयात सोडला जातो. योग्य पर्याय निवडा:
EN
Consider the following statements:
Assertion (A): In Vitro Fertilization (IVF), an assisted reproductive technology (ART) utilized for infertility management, is colloquially designated as the 'Test Tube Baby' technique.
Reason (R): In this technique, fertilization of the ovum by a sperm is accomplished outside the female body under simulated laboratory conditions in glass vessels (in vitro), and the resulting early embryo is subsequently transferred into the uterus.
Select the correct option:
स्पष्टीकरण:
पर्याय (१) हे योग्य उत्तर आहे.
•
विधान (A) सत्य आहे: IVF (In Vitro Fertilization) या वैद्यकीय तंत्राला जनमानसात 'टेस्ट ट्यूब बेबी' म्हटले जाते.
•
कारण (R) सत्य आहे आणि योग्य स्पष्टीकरण देते: 'In Vitro' या लॅटिन शब्दाचा अर्थ 'काचेमध्ये' (In glass) असा होतो. मातेच्या शरीरातून काढलेले परिपक्व अंड आणि पित्याचे शुक्रजंतू प्रयोगशाळेत पेट्री डिश किंवा टेस्ट ट्यूबमध्ये एकत्र आणून फलन घडवले जाते. फलन झाल्यानंतर तयार झालेला ८ पेशींचा भ्रूण फॅलोपियन नलिकेत (ZIFT - Zygote Intra-Fallopian Transfer) किंवा ३२ पेशींचा ब्लास्टोसिस्ट थेट गर्भाशयात (IUT - Intra-Uterine Transfer) सोडला जातो. बाळ काचेच्या नलिकेत वाढवले जात नाही, तर केवळ फलन शरीराबाहेर होते.
•
त्यामुळे (R) हे (A) चे अचूक स्पष्टीकरण देते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
जगातील पहिली टेस्ट ट्यूब बेबी = लुईस जॉय ब्राऊन (Louise Joy Brown - जन्म २५ जुलै १९७८, इंग्लंड; डॉ. रॉबर्ट एडवर्ड्स व पॅट्रिक स्टेप्टो).
•
भारतातील पहिली टेस्ट ट्यूब बेबी = दुर्गा (कानूप्रिया अगरवाल - जन्म ३ ऑक्टोबर १९७८, कोलकाता; डॉ. सुभाष मुखोपाध्याय).
•
ZIFT = झायगोट फॅलोपियन नलिकेत सोडणे; IUT = भ्रूण गर्भाशयात सोडणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (1) is the correct answer.
•
Assertion (A) is true: In Vitro Fertilization (IVF) is widely known in popular parlance as the 'test-tube baby' technique.
•
Reason (R) is true and correctly explains (A): The Latin term 'in vitro' translates literally to 'in glass'. Ova harvested from the female and spermatozoa from the male are fertilized in a laboratory culture dish under strictly controlled environmental parameters. Following cleavage, the 8-blastomere embryo or blastocyst is transferred back into the female reproductive tract (via ZIFT or IUT) for gestation and childbirth.
•
Thus, (R) provides the exact rationale for (A).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
World's first test-tube baby: Louise Joy Brown (Born 25 July 1978, UK, by Robert Edwards & Patrick Steptoe).
•
India's first test-tube baby: Durga / Kanupriya Agarwal (Born 3 October 1978, Kolkata, by Dr. Subhash Mukhopadhyay).
•
ZIFT = Zygote Intra-Fallopian Transfer; IUT = Intra-Uterine Transfer.