महाराष्ट्रातील दोन प्रमुख जलनिसार प्रणाली असलेल्या उत्तरेकडील 'गोदावरी नदीचे खोरे' आणि दक्षिणेकडील 'भीमा नदीचे खोरे' यांना परस्परांपासून विभाजित करणारी मध्यवर्ती डोंगररांग खालीलपैकी कोणती आहे?
EN
Which central mountain range functions as the watershed divide separating the 'Godavari River Basin' in the north from the 'Bhima River Basin' in the south?
योग्य उत्तर पर्याय 2 (हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगररांग) आहे.
सविस्तर जलविभाजक विश्लेषण:
•
हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगररांग:
•
ही सह्याद्रीची मध्यवर्ती उपशाखा असून ती अहमदनगर, पुणे, बीड, धाराशीव, लातूर आणि नांदेड जिल्ह्यांत पसरलेली आहे.
•
ही रांग उत्तरेकडील गोदावरी नदीचे खोरे आणि दक्षिणेकडील भीमा नदीचे खोरे यांच्या दरम्यानचा मुख्य जलविभाजक आहे.
•
या रांगेच्या पश्चिमेकडील भागास 'हरिश्चंद्र रांग' आणि पूर्वेकडील पठारी भागास 'बालाघाट डोंगररांग' म्हणतात.
इतर जलविभाजक (Distractor Analysis):
•
सातमाळा-अजिंठा: तापी खोरे व गोदावरी खोरे वेगळे करते.
•
शंभू-महादेव: भीमा खोरे व कृष्णा खोरे वेगळे करते.
•
सातपुडा: नर्मदा खोरे व तापी खोरे वेगळे करते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तीनही जलविभाजक पाठ करून ठेवा:
१.
तापी आणि गोदावरी = सातमाळा-अजिंठा
२.
गोदावरी आणि भीमा = हरिश्चंद्र-बालाघाट
३.
भीमा आणि कृष्णा = शंभू-महादेव.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Harishchandra-Balaghat Range).
Detailed Watershed Divide Analysis:
•
Harishchandra-Balaghat Range:
•
An offshoot of the Sahyadri extending eastward across Ahmednagar, Pune, Beed, Dharashiv, Latur, and Nanded.
•
It serves as the primary watershed divide separating the Godavari River basin to its north from the Bhima River basin to its south.
•
The western rugged section is called the Harishchandra range, while its eastern plateau extension is called the Balaghat range.
Distractor Analysis:
•
Satmala-Ajanta: Divides Tapi basin from Godavari basin.
•
Shambhu-Mahadev: Divides Bhima basin from Krishna basin.
•
Satpura: Divides Narmada basin from Tapi basin.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Memorize the 3 key east-west divides of Maharashtra:
1.
Tapi vs Godavari = Satmala-Ajanta
2.
Godavari vs Bhima = Harishchandra-Balaghat
3.
Bhima vs Krishna = Shambhu-Mahadev.