🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2015 CSAT Paper-II 2015 MEDIUM

खालील उतारा काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या: जैविक इंधन हे असे इंधन आहे ज्यामध्ये अलिकडील भूगर्भिय काळामध्ये होणाऱ्या कार्बन स्थिरीकरणामुळे उर्जा निर्माण होते, उदाहरणार्थ वनस्पती. जैविक इंधन हे जीवंत जीवाणू निर्माण करतात. कार्बन स्थिरीकरणाचे उदाहरण म्हणून वनस्पती, शेवाळ व जीवंत जीवाणू यांची नावे घेता येतील. जैविक इंधन हे बायोमासच्या रूपांतरणामुळे तयार होते. (बायोमास म्हणजे अलिकडील काळातील जीवंत जीवाणू, वनस्पती व वनस्पती जन्य पदार्थ). बायोमास रूपांतरणाच्या तीन वेगवेगळ्या पद्धती आहेत, औष्णिक रूपांतरण, रासायनिक रूपांतरण आणि जीवरासायनिक रूपांतरण. बायोमास रूपांतरण पदार्थाच्या तिन्ही अवस्थांमध्ये शक्य आहे ठोस, द्रव आणि वायू. तयार झालेले नवीन बायोमास जैविक इंधनासाठी वापरले जाऊ शकते. तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे व ऊर्जा सुरक्षेच्या कारणाने जैविक इंधनचा वापर अधिक लोकप्रिय होऊ लागला. बायोइथेनॉल हे किण्वन ह्या प्रक्रियेद्वारे तयार होते व ते शर्करायुक्त पिष्टमय वनस्पतीतून प्राप्त झालेल्या कार्बोहाइड्रेटस मधून मिळते उदाहरणार्थ मका, उस, ज्वारी इत्यादी. अन्नधान्य नसलेल्या वनस्पती, म्हणजेच काही वृक्ष गवताचे प्रकार, यांचा सेल्युलोज युक्त बायोमास बायोइथेनॉल निर्मीतीसाठी कच्चा माल म्हणून वापर होतो. शुद्ध स्वरूपातील इथेनॉल तसे वाहनांसाठी इंधन म्हणून वापरता येणे शक्य आहे परंतु सद्यपरि स्थितीत ह्याचा गॅसोलीन मिश्रीत म्हणून अधिक वापर केला जातो, त्यामूळे ऑक्टेन संख्या वाढते तसेच वाहनांच्या वायू उत्सर्जनात सुधारणा होते. बायोइथेनॉल अमेरीका व ब्राझील ह्या देशांमध्ये मोठया प्रमाणावर वापरले जाते. सध्या अवगत असलेल्या कार्यपद्धती मध्ये वनस्पतीजन्य कच्या मालामधील लिग्नीन ह्या घटकाचा किण्वन प्रक्रियेने तयार केलेल्या जैविक इंधन निर्मितीमध्ये सहभाग होऊ शकत नाही. बायोडिझेल शुद्ध स्वरूपामध्ये वाहनांचे इंधन म्हणून वापरता येणे शक्य आहे परंतु त्याचा बहुतांशी डिझेल मिश्रीत म्हणून वापर होतो. ह्यामुळे डिझेल वाहनांमधून उत्सर्जित होणाऱ्या सुक्ष्मकण, कार्बन मोनॉक्साईड व हाइड्रोकार्बनच्या प्रमाणात घट होते. बायोडिझेल तेल व चरबीयुक्त पदार्थांपासून ट्रान्सईस्टरीफिकेशन ह्या प्रक्रियेद्वारे तयार केले जाते आणि ते युरोपमध्ये सर्वसाधारण पणे वापरले जाणारे इंधन म्हणून प्रचलित आहे. प्रश्न 32. पुढीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे ? अ. पूर्वी जैविक इंधन तयार होत नव्हते. ब. जैविक इंधन अजैविक बाबीं पासून मिळू शकत नाही.

EN Read the following passage carefully and answer the questions that follow: A biofuel is a fuel that contains energy from geologically recent carbon fixation, such as plants. These fuels are produced from living organisms. Examples of this carbon fixation occur in plants and microalgae. These fuels are made by a biomass conversion (biomass refers to recently living organisms, most often referring to plants or plant-derived materials). This biomass can be converted to convenient energy containing substances in three different ways: thermal conversion, chemical conversion, and biochemical conversion. This biomass conversion can result in fuel in solid, liquid, or gas form. This new biomass can be used for biofuels. Biofuels have increased in popularity because of rising oil prices and the need for energy security. Bioethanol is an alcohol made by fermentation, mostly from carbohydrates produced in sugar or starch crops such as com, sugarcane, or sweet sorghum. Cellulosic biomass, derived from non-food sources, such as trees and grasses, is also being developed as a feedstock for ethanol production. Ethanol can be used as a fuel for vehicles in its pure form, but it is usually used as a gasoline additive to increase octane and improve vehicle emissions. Bioethanol is widely used in the USA and in Brazil. Current plant design does not provide for converting the lignin portion of plant raw materials to fuel components by fermentation. Biodiesel can be used as a fuel for vehicles in its pure form, but it is usually used as a diesel additive to reduce levels of particulates, carbon monoxide, and hydrocarbons of diesel-powered vehicles. Biodiesel is produced from oils or fats using transesterification and is the most common biofuel in Europe. Question 32. Which of the following statement(s) is/are correct? a. Biofuels were not produced before. b. Biofuels are not obtained from non-living things.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त अ
Only a
B
फक्त ब
Only b
C
कोणतेही नाही
Neither a nor b
D
अ आणि ब दोन्ही
Both a and b
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) अ आणि ब दोन्ही.

उताऱ्याचे सविस्तर विश्लेषण:

  • उताऱ्यातील संदर्भांनुसार जैविक इंधनाचे स्वरूप पुढीलप्रमाणे स्पष्ट होते:

    • विधान अ ची पडताळणी: आधुनिक वैज्ञानिक प्रक्रियेद्वारे उत्पादित होणारी 'बायोफ्युएल' (उदा. विशिष्ट प्रक्रियेतून बनवलेले बायोडीझेल, बायोइथेनॉल) ही आधुनिक काळातील संकल्पना असून पूर्वी अशा स्वरूपातील जैविक इंधन तयार केले जात नव्हते. उताऱ्याच्या संदर्भानुसार हे विधान योग्य मानले गेले आहे.
    • विधान ब ची पडताळणी: जैविक इंधन (Biofuel) हे केवळ वनस्पती, सूक्ष्मजीव किंवा सजीव घटकांपासूनच (biomass) मिळवता येते; ते निर्जीव/अजैविक (non-living/abiotic) खनिजांपासून थेट तयार होत नाही. त्यामुळे हे विधानही योग्य आहे.

  • म्हणून अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार अ आणि ब दोन्ही विधाने योग्य आहेत. योग्य उत्तर पर्याय (४) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जैविक इंधनांची व्याख्या ही सजीव घटकांशी (Living/organic matter) निगडित असते; अजैविक खनिजांपासून मिळणाऱ्या पारंपारिक इंधनांपेक्षा ती वेगळी असतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Both a and b.

Detailed Analysis of Passage 7:

  • Analysis of statements under the passage context:

    • Statement a: In the context of modern technological processing, standardized biofuels as specialized renewable fuels were not produced in historical periods before contemporary biomass engineering. Hence, under the passage scope, statement a is considered valid.
    • Statement b: By scientific definition, biofuels originate exclusively from living or recently harvested biological organisms (biomass) and cannot be derived directly from abiotic, non-living materials. Hence, statement b is valid.

  • Consequently, in alignment with the official key, Both a and b are correct (Option 4).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Remember that biomass fundamentally excludes non-living geological sources, defining the boundary between biofuels and mineral fossil fuels.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त अ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त ब (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) कोणतेही नाही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) अ आणि ब दोन्ही (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) अ आणि ब दोन्ही.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →