योग्य उत्तर: पर्याय १ (कुतुब-उद-दिन ऐबक / Qutub-ud-din Aibak)
सविस्तर विश्लेषण:
दिलेल्या जीवनप्रवासाचे वर्णन कुतुबुद्दीन ऐबक (१२०६–१२१०) याचे आहे:
•
गुलाम ते सुलतान: कुतुबुद्दीन ऐबक हा मूळचा तुर्कस्तानचा रहिवासी होता. लहान वयातच त्याला पकडून गुलाम बनवण्यात आले आणि निशापूर (इराण) येथे आणले गेले.
•
काझी कुफी यांनी खरेदी केले: निशापूरचे प्रसिद्ध काझी फखरुद्दीन अब्दुल अझीझ कुफी यांनी त्याला विकत घेतले. काझींनी त्याच्यावर पोटच्या मुलासारखे संस्कार केले आणि त्याला कुराण, अरबी, फारसी भाषा, धनुर्विद्या आणि घोडेस्वारीचे उत्तम शिक्षण दिले.
•
मुहम्मद घोरीची खरेदी: काझींच्या निधनानंतर त्यांच्या मुलांनी ऐबकला एका व्यापाऱ्याला विकले. त्या व्यापाऱ्याने त्याला गझनी येथे नेऊन मुहम्मद घोरीला विकले.
•
घोरीने ऐबकची निष्ठा व पराक्रम पाहून त्याला 'अमीर-ए-आखून' (अश्वदलाचा प्रमुख) बनवले आणि पुढे भारतातील मोहिमांचे प्रमुख सेनापती नियुक्त केले. १२०६ मध्ये घोरीच्या मृत्यूनंतर ऐबकने दिल्ली सल्तनत व गुलाम घराण्याची स्थापना केली.
त्यामुळे हे वर्णन कुतुब-उद-दिन ऐबक यांचे आहे.
•
ऐबकच्या प्रचंड दानशूरतेमुळे त्याला 'लाख बक्ष' (लाखो रुपयांचे दान देणारा) ही पदवी मिळाली होती.
•
त्याने दिल्लीत कुव्वत-उल-इस्लाम मशिद, अजमेरमध्ये अढाई दिन का झोपडा बांधले आणि कुतुब मिनार च्या बांधकामाला सुरुवात केली (जे इल्तुतमिशने पूर्ण केले).
•
१२१० मध्ये लाहोर येथे चौगान (पोलो) खेळताना घोड्यावरून पडून त्याचा मृत्यू झाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Qutub-ud-din Aibak)
Detailed Analysis:
The biographical account depicts the early life of Qutb-ud-din Aibak (reigned 1206–1210 CE):
•
Early Life as a Slave: Born to a Turkic family in Central Asia, he was captured during childhood and sold as a slave at Nishapur (Khorasan).
•
Purchased by Qazi Kufi: He was acquired by the renowned scholar Qazi Fakhruddin Abdul Aziz Kufi, who treated him like a son, ensuring his rigorous education in the Quran, theology, Islamic law, Persian, Arabic, horsemanship, and archery.
•
Acquired by Muhammad of Ghur: Upon the Qazi's death, his sons sold Aibak to a merchant, who brought him to Ghazni and sold him to Sultan Muhammad of Ghur.
•
Recognizing his extraordinary military talents, Ghori elevated him to *Amir-i-Akhur* (Master of the Stables) and later viceroy of Indian territories. Following Ghori's death in 1206, Aibak founded the Mamluk (Slave) Dynasty and the Delhi Sultanate.
Hence, the person described is Qutub-ud-din Aibak.
•
Aibak was bestowed the sobriquet 'Lakh Baksh' (Giver of Lakhs) for his immense generosity.
•
He commissioned the Quwwat-ul-Islam mosque in Delhi, Adhai Din Ka Jhonpra in Ajmer, and commenced construction of the Qutub Minar.
•
He died in 1210 at Lahore from injuries sustained after falling from a horse while playing Chaugan (polo).
