🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2016 MEDIUM

खालील दोन विधानांपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे? a. महाराष्ट्रात 2001 ते 2011 या कालावधीत शहरी लैंगिक गुणोत्तर सुधारले परंतु ग्रामीण भागात ते खालावले. b. देशात संपूर्ण काळात शहरी आणि ग्रामीण भागात समान कालावधीत लिंग गुणोत्तर सुधारले.

EN Which one of the following two statements is incorrect? a. In Maharashtra urban sex ratio improved from 2001 to 2011 but deteriorated in the rural areas. b. In the country as a whole the sex ratio improved in both the urban and the rural areas over the same period.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त a

Only a

फक्त b

Only b

दोन्ही a आणि b

Both a and b

a किंवा b देखील नाही

Neither a nor b

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (a किंवा b देखील नाही / Neither a nor b)

सविस्तर विश्लेषण:

प्रश्नात विचारले आहे की कोणते विधान 'अयोग्य' (चुकीचे) आहे:

• विधान a ची पडताळणी:

• महाराष्ट्रात २००१ ते २०११ लिंग गुणोत्तर:

• नागरी लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ८७३ होते, ते २०११ मध्ये वाढून ९०३ झाले (३० ने सुधारले).

• ग्रामीण लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ९६० होते, ते २०११ मध्ये घटून ९५२ झाले (८ ने खालावले).

• त्यामुळे 'नागरी भागात सुधारले परंतु ग्रामीण भागात खालावले' हे विधान a पूर्णपणे सत्य (योग्य) आहे.

• विधान b ची पडताळणी:

• भारतातील लिंग गुणोत्तर (२००१ ते २०११):

• नागरी लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ९०० होते, ते २०११ मध्ये वाढून ९२९ झाले (२९ ने सुधारले).

• ग्रामीण लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ९४६ होते, ते २०११ मध्ये वाढून ९४९ झाले (३ ने सुधारले).

• त्यामुळे संपूर्ण देशात नागरी आणि ग्रामीण दोन्ही भागात लिंग गुणोत्तर सुधारले हे विधान b देखील पूर्णपणे सत्य (योग्य) आहे.

• निष्कर्ष: दोन्ही विधाने a आणि b सत्य (योग्य) असल्याने, यांपैकी कोणतेही विधान अयोग्य नाही.

त्यामुळे योग्य उत्तर पर्याय ४ (a किंवा b देखील नाही) हे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• महाराष्ट्राचे एकूण लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ९२२ होते, ते २०११ मध्ये ९२९ झाले (+७ ची सुधारणा).

• भारताचे एकूण लिंग गुणोत्तर: २००१ मध्ये ९३३ होते, ते २०११ मध्ये ९४३ झाले (+१० ची सुधारणा).

• महाराष्ट्रात सर्वाधिक लिंग गुणोत्तर असलेला जिल्हा: रत्नागिरी (१,१२२).

• महाराष्ट्रात सर्वात कमी लिंग गुणोत्तर असलेला जिल्हा: मुंबई शहर (८३२).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (Neither a nor b)

Detailed Analysis:

The question specifically asks which of the two statements is incorrect:

• Verification of Statement a:

• Maharashtra Sex Ratio (2001 vs 2011):

• Urban Sex Ratio: Rose from 873 in 2001 to 903 in 2011 (improved by +30 points).

• Rural Sex Ratio: Declined from 960 in 2001 to 952 in 2011 (deteriorated by -8 points).

• Thus, Statement a is factually correct.

• Verification of Statement b:

• All-India Sex Ratio (2001 vs 2011):

• Urban Sex Ratio: Rose from 900 in 2001 to 929 in 2011 (improved by +29 points).

• Rural Sex Ratio: Rose from 946 in 2001 to 949 in 2011 (improved by +3 points).

• Thus, Statement b is factually correct.

• Conclusion: Since both statements a and b are true and valid, neither statement is incorrect.

Therefore, the correct option is Option 4 (Neither a nor b).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Maharashtra's overall sex ratio: Improved from 922 in 2001 to 929 in 2011.

• India's overall sex ratio: Improved from 933 in 2001 to 943 in 2011.

• District with highest sex ratio in Maharashtra: Ratnagiri (1,122).

• District with lowest sex ratio in Maharashtra: Mumbai City (832).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त a (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) फक्त b (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) दोन्ही a आणि b (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) a किंवा b देखील नाही (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (a किंवा b देखील नाही / Neither a nor b)**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS-१)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'a किंवा b देखील नाही' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन