योग्य उत्तर: पर्याय (2) (A) आणि (B)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
पहिल्या लोकसभेविषयी वस्तुस्थितीचे परीक्षण:
•
विधान (A) बरोबर आहे: भारताची पहिली सार्वत्रिक निवडणूक 25 ऑक्टोबर 1951 ते 21 फेब्रुवारी 1952 या प्रदीर्घ कालावधीत पार पडली. त्यानंतर राष्ट्रपतींनी 17 एप्रिल 1952 रोजी पहिल्या लोकसभेची अधिकृत स्थापना केली.
•
विधान (B) बरोबर आहे: पहिल्या लोकसभेचे पहिले ऐतिहासिक अधिवेशन 13 मे 1952 रोजी नवी दिल्लीतील संसद भवनात सुरू झाले.
•
विधान (C) चुकीचे आहे: पहिल्या लोकसभेने आपला 5 वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण केला आणि ती 1 एप्रिल रोजी नव्हे, तर 4 एप्रिल 1957 रोजी राष्ट्रपतींच्या आदेशाने विसर्जित झाली.
•
विधान (D) चुकीचे आहे: श्री. गणेश वासुदेव मावळणकर (जी. व्ही. मावळणकर / दादासाहेब) हे पहिल्या लोकसभेचे उपसभापती नसून 'पहिले अध्यक्ष' (First Speaker) होते. पहिल्या लोकसभेचे पहिले उपाध्यक्ष (Deputy Speaker) 'एम. अनंतशयनम अय्यंगार' हे होते.
•
त्यामुळे विधान (A) आणि (B) ही दोनच विधाने सत्य आहेत.
•
पहिल्या लोकसभेची ठळक वैशिष्ट्ये:
•
एकूण जागा: 489.
•
सभागृहाचे नेते: पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू.
•
पहिले अध्यक्ष: जी. व्ही. मावळणकर (त्यांना 'लोकसभेचे जनक' म्हटले जाते).
•
पहिले उपाध्यक्ष: एम. अनंतशयनम अय्यंगार (मावळणकरांच्या निधनानंतर ते 1956 मध्ये अध्यक्ष बनले).
•
पहिले मुख्य निवडणूक आयुक्त: सुकुमार सेन.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) (A) and (B)
Detailed Explanation:
•
Historical Analysis of India's First Lok Sabha:
•
Statement (A) is CORRECT: Following independent India's inaugural general elections conducted from October 25, 1951, to February 21, 1952, the First Lok Sabha was formally constituted on April 17, 1952.
•
Statement (B) is CORRECT: The First Lok Sabha held its maiden sitting / inaugural session on May 13, 1952.
•
Statement (C) is INCORRECT: The First Lok Sabha served its full constitutional tenure and was dissolved on April 4, 1957, not on April 1, 1957.
•
Statement (D) is INCORRECT: Shri G.V. Mavalankar ("Dadasaheb") was the First Speaker of the Lok Sabha, not the Deputy Speaker. The First Deputy Speaker was M. Ananthasayanam Ayyangar (who later succeeded Mavalankar as Speaker upon the latter's demise in 1956).
•
Hence, Statements (A) and (B) are correct.
•
First Lok Sabha Hallmarks:
•
Total Elective Seats: 489.
•
First Speaker: Ganesh Vasudev Mavalankar (felicitated as "Father of the Lok Sabha" by Jawaharlal Nehru).
•
First Deputy Speaker: M. Ananthasayanam Ayyangar.
•
First Chief Election Commissioner: Sukumar Sen.
