योग्य उत्तर: पर्याय (2) केवळ a आणि c
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
ह्युमन जीनोम प्रोजेक्ट (Human Genome Project - HGP 1990):
•
HGP हा 1990 मध्ये अमेरिकेचा ऊर्जा विभाग (DOE) आणि राष्ट्रीय आरोग्य संस्था (NIH) यांच्या संयुक्त पुढाकाराने सुरू झालेला एक ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय महाप्रकल्प (Mega Project) होता, जो 2003 मध्ये पूर्ण झाला.
•
विधानांचे परीक्षण:
•
विधान a योग्य आहे: मानवी डीएनए मधील सर्व 20,000 ते 25,000 जनुकांची अचूक ओळख आणि नकाशा तयार करणे हे HGP चे प्राथमिक उद्दिष्ट होते.
•
विधान b चुकीचे आहे: मानवी जीनोममध्ये सुमारे 3 अब्ज (3 Billion or $3.1647 \times 10^9$) रासायनिक बेस पेअर्सचा क्रम निश्चित करण्याचे उद्दिष्ट होते, "5 अब्ज" नाही!
•
विधान c योग्य आहे: जनुकीय संशोधनातून मिळालेले नवीन ज्ञान बायोइन्फॉरमॅटिक्स, वैद्यकशास्त्र, रोगांचे निदान आणि नवीन औषध उपचारांमध्ये समाविष्ट करणे हे प्रमुख उद्दिष्ट होते.
•
विधान d चुकीचे आहे: प्राण्यांचे क्लोनिंग (Cloning of animals) विकसित करणे हे HGP चे उद्दिष्ट नव्हते.
•
म्हणून केवळ a आणि c योग्य आहेत.
HGP चे मुख्य निष्कर्ष:
1.
मानवी जीनोममध्ये एकूण $3.1647 \times 10^9$ (सुमारे 3.16 अब्ज) बेस जोड्या असतात.
2.
एका सरासरी जनुकामध्ये सुमारे 3,000 बेसेस असतात.
3.
सर्व मानवांमध्ये 99.9% न्यूक्लियोटाइड बेसेस तंतोतंत समान असतात; केवळ 0.1% बेस व्यक्तींमधील फरक ठरवतात.
4.
जीनोमचा 2% पेक्षा कमी भाग प्रथिनांसाठी कोडिंग करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Only a and c
Detailed Explanation:
•
Human Genome Project (HGP, 1990–2003):
•
Coordinated internationally by the US Department of Energy (DOE) and the National Institutes of Health (NIH), HGP remains the largest biological collaborative undertaking in scientific history.
•
Evaluating the Project Objectives:
•
Statement a is correct: A central goal was to identify and map all the estimated 20,000 to 25,000 genes contained within human nuclear DNA.
•
Statement b is incorrect: The genome sequencing goal was to determine the precise sequence of the 3 billion base pairs (~3.164 billion bp) making up the human genome, not 5 billion.
•
Statement c is correct: Transferring derived genetic knowledge and technologies into bioinformatics databases, pharmacology, molecular medicine, and disease diagnostics was an explicit mandate.
•
Statement d is incorrect: Animal cloning was not an objective of HGP (Dolly the sheep was independently cloned in 1996 via somatic cell nuclear transfer).
•
Hence, only a and c are correct.
Key Facts from Final HGP Findings:
•
Total human genome size: $3.1647 \times 10^9$ base pairs.
•
Number of protein-coding genes: ~20,000–25,000.
•
99.9% of nucleotide bases are identical in all human beings; individual phenotypic variability resides in just 0.1% of the genome.
