🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Group C Pre 2024 MEDIUM

​कोल्हापूर येथील २७ व्या पलटणीतील हिंदी शिपायांनी खालीलपैकी कोणाच्या नेतृत्वाखाली ३१ जुलै १८५७ चे बंड केले होते ? अ. रामजी शिरसाठ ब. नानासाहेब पेशवे क. रंगो बापूजी ड. भिमा नाईक

EN Who led the 31 July 1857 Revolt of 27th Regiment of Indian Soldier's at Kolhapur? a. Ramaji Shirsat b. Nanasaheb Peshwa c. Rango Bapuji d. Bhima Naik
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त अ आणि ब
Only a and b
B
फक्त ब आणि क
Only b and c
C
फक्त ब, क आणि ड
Only b, c and d
D
फक्त अ
Only a
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✅ उत्तर: रामाजी शिरसाट आहे.

मुख्य मुद्दे

• कोल्हापूर येथे 31 जुलै 1857 रोजी झालेल्या उठावाचे नेतृत्व रामाजी शिरसाट यांनी केले.
• ते कोल्हापूरमध्ये तैनात असलेल्या भारतीय सैनिकांच्या 27 व्या रेजिमेंटमध्ये कमांडर होते.
• हा उठाव ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध 1857 च्या मोठ्या भारतीय बंडाचा एक भाग होता.
• यात प्रदेशातील ब्रिटीश सत्ता उलथून टाकून भारतीय सार्वभौमत्व पुनर्संचयित करण्याच्या प्रयत्नांचा समावेश होता.

महत्वाचे मुद्दे

• कोल्हापूर येथे 31 जुलै 1857 रोजी झालेला उठाव हा भारतीय स्वातंत्र्ययुद्धातील अनेक उठावांपैकी एक होता.
• डॉक्ट्रिन ऑफ लॅप्स (Doctrine of Lapse) आणि पारंपारिक भारतीय पद्धतींमध्ये हस्तक्षेप यासह ब्रिटीश धोरणांवरील नाराजीमुळे या उठावाला चालना मिळाली होती.
• हा उठाव दडपला गेला असला तरी, त्याने भारतात वसाहतवादी राजवटीला व्यापक प्रतिकार दर्शविला.

अतिरिक्त माहिती

• नानासाहेब पेशवे: ते 1857 च्या भारतीय बंडातील एक नेते होते. त्यांनी या उठावात, विशेषतः कानपूर प्रदेशात, महत्त्वाची भूमिका बजावली होती, जिथे त्यांनी मराठा साम्राज्याला पुन्हा जिवंत करण्याचा प्रयत्न केला.
• भीमा नाईक: मध्य प्रदेशातील एक आदिवासी नेते, भीमा नाईक हे 1857 च्या उठावादरम्यान, विशेषतः निमार प्रदेशात, ब्रिटिशांविरुद्धच्या गनिमी युद्धात सामील होते, परंतु त्यांचा कोल्हापूरच्या उठावाशी संबंध नव्हता.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✅ Answer: Ramaji Shirsat.

📌 Key Highlights:

• Ramaji Shirsat led the 31 July 1857 revolt at Kolhapur.
• He was a commander in the 27th Regiment of Indian soldiers stationed in Kolhapur.
• The revolt was part of the larger Indian Rebellion of 1857 against British rule.
• It involved efforts to overthrow British authority in the region and restore Indian sovereignty.

💡 Important Notes:

• The 31 July 1857 revolt at Kolhapur was one of many uprisings during the First War of Indian Independence.
• The revolt was driven by resentment over British policies, including the Doctrine of Lapse and interference in traditional Indian practices.
• Though the revolt was suppressed, it demonstrated the widespread resistance to colonial rule in India.

📘 Additional Context:

• Nanasaheb Peshwa: He was one of the leaders of the Indian Rebellion of 1857. He played a significant role in the revolt, particularly in the Kanpur region, where he sought to revive the Maratha confederacy.
• Bhima Naik: A tribal leader from Madhya Pradesh, Bhima Naik was involved in guerrilla warfare against the British during the revolt of 1857, particularly in the Nimar region, but he was not linked to the Kolhapur uprising.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त अ आणि ब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त ब आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त ब, क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) फक्त अ (अचूक उत्तर): संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book युरोपियनांचे भारतात आगमन

१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 १४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले.
2 भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती).
3 फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले.
4 अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते.
5 ३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →