शेतकरी चळवळीविषयी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? अ. भारतात शेतकऱ्यातर्फे सरकारकडे दाद मागण्याची चळवळ प्रथम सार्वजनिक सभेने केली. ब. दख्खन दंगे म्हणून ओळखला जाणारा उठाव महाराष्ट्रात 1867 मध्ये सुरू झाला. क. 1936 मध्ये लखनौ येथे स्थापन झालेल्या भारतीय किसान सभेचे अध्यक्ष सरदार वल्लभभाई पटेल होते. ड. खेडा जिल्हयातील शेतकऱ्यांच्या साराबंदीच्या चळवळीत इंदूलाल पारिख व ना.म. जोशी हे काँग्रेस नेते सामील झाले. पर्यायी उत्तरे : :
EN
Which statements regarding the peasant movement are correct?
a. In India, the agitation to seek redress from the government on behalf of peasants was first launched by the Sarvajanik Sabha.
b. The uprising known as the Deccan Riots began in Maharashtra in 1867.
c. Sardar Vallabhbhai Patel was the president of the All India Kisan Sabha founded at Lucknow in 1936.
d. Congress leaders Indulal Parikh and N. M. Joshi joined the no-revenue movement of the farmers in Kheda district.
Alternative answers:
योग्य उत्तर पर्याय (२) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान 'अ' बरोबर आहे: भारतात शेतकऱ्यांच्या मागण्यांसाठी संघटितपणे सरकारकडे दाद मागण्याची पहिली चळवळ १८७० च्या दशकात पुणे सार्वजनिक सभेने (सार्वजनिक काका उर्फ ग. वा. जोशी आणि न्यायमूर्ती रानडे) सुरू केली. सभेने दुष्काळ पाहणी करून शेतकऱ्यांचा सारा कमी करण्याची सनदशीर मोहीम राबवली.
•
विधान 'ब' चुकीचे आहे: महाराष्ट्रात 'दख्खनचे दंगे' (Deccan Riots) म्हणून ओळखला जाणारा शेतकऱ्यांचा उठाव १८६७ मध्ये नव्हे, तर मे १८७५ मध्ये सुपे (पुणे) येथून सुरू झाला होता.
•
विधान 'क' चुकीचे आहे: एप्रिल १९३६ मध्ये लखनौ येथे स्थापन झालेल्या 'अखिल भारतीय किसान सभे'चे (AIKS) अध्यक्ष स्वामी सहजानंद सरस्वती होते (सरदार वल्लभभाई पटेल नव्हते; प्रा. एन. जी. रंगा हे सरचिटणीस होते).
•
विधान 'ड' बरोबर आहे: १९१८ च्या खेडा (गुजरात) जिल्ह्यातील साराबंदी सत्याग्रहात इंदूलाल याज्ञिक (पारिख) आणि कामगार नेते ना. म. जोशी यांनी सक्रिय सहभाग घेतला होता.
•
त्यामुळे 'विधान अ आणि ड बरोबर आहेत' (पर्याय २).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९३६ च्या लखनौ येथील अखिल भारतीय किसान सभेच्या पहिल्या अधिवेशनात पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी भाषण केले होते; स्वामी सहजानंद सरस्वती हे त्याचे संस्थापक अध्यक्ष होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2).
Explanation:
•
Statement (a) is correct: The Poona Sarvajanik Sabha (under Ganesh Vasudeo Joshi alias 'Sarvajanik Kaka' and Justice M. G. Ranade) launched the first organized movement in India during the early 1870s to petition the colonial government on behalf of peasants, conducting agrarian distress surveys.
•
Statement (b) is incorrect: The peasant revolt known as the 'Deccan Riots' erupted in May 1875 (not 1867) at Supe in Pune district.
•
Statement (c) is incorrect: The All India Kisan Sabha founded at Lucknow in April 1936 was presided over by Swami Sahajanand Saraswati (not Sardar Patel); Prof. N. G. Ranga was its General Secretary.
•
Statement (d) is correct: Congress and public leaders including Indulal Yagnik/Parikh and veteran labor pioneer N. M. Joshi participated in the 1918 Kheda anti-revenue satyagraha in Gujarat.
•
Thus, statements a and d are correct (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The historic All India Kisan Sabha (AIKS) was established at Lucknow in 1936 with Swami Sahajanand Saraswati as President and N. G. Ranga as General Secretary.