............... यांना इंग्लंडमध्ये कायद्याचे शिक्षण घेण्यासाठी प्रतिष्ठीत शिवाजी शिष्यवृत्ती प्राप्त झाली होती.
EN
............... was awarded the prestigious Shivaji Scholarship to study law in England.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (विनायक दामोदर सावरकर)
सविस्तर विश्लेषण:
•
शिवाजी शिष्यवृत्ती (Shivaji Scholarship): स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर (१८८३–१९६६) यांना इंग्लंडमध्ये जाऊन कायद्याचे (बॅरिस्टर) शिक्षण घेण्यासाठी आणि राष्ट्रकार्यासाठी प्रतिष्ठित 'शिवाजी शिष्यवृत्ती' प्राप्त झाली होती.
•
शिष्यवृत्तीचे दाते: लंडनमध्ये 'इंडिया हाउस' (India House) ची स्थापना करणारे थोर देशभक्त पंडित श्यामजी कृष्ण वर्मा यांनी भारतीय हुशार तरुणांना राष्ट्रसेवेसाठी आणि परदेशातील उच्च शिक्षणासाठी 'शिवाजी शिष्यवृत्ती' जाहीर केली होती.
•
लोकमान्य टिळकांची शिफारस: फर्ग्युसन कॉलेजात असताना लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी सावरकरांच्या प्रखर देशभक्तीची आणि बुद्धिमत्तेची ग्वाही देणारे शिफारसपत्र श्यामजी कृष्ण वर्मा यांना दिले होते.
•
सावरकर जून १९०६ मध्ये लंडनला गेले आणि त्यांनी तेथील 'ग्रेज इन' (Gray's Inn) मधून कायद्याचे शिक्षण घेतले व 'अभिनव भारत' या क्रांतिकारी संघटनेचे आंतरराष्ट्रीय केंद्र चालवले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
सावरकरांनी १९०४ मध्ये नाशिक येथे 'अभिनव भारत' (पूर्वीची 'मित्रमेळा' - १८९९) या गुप्त क्रांतिकारी संघटनेची स्थापना केली.
•
लंडनमध्ये असताना त्यांनी १८५७ च्या उठावावर '१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर' (The Indian War of Independence 1857) हा जागतिक कीर्तीचा ग्रंथ लिहिला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Vinayak Damodar Savarkar)
Detailed Analysis:
•
Shivaji Scholarship: Vinayak Damodar Savarkar (1883–1966) was awarded the prestigious 'Shivaji Scholarship' to pursue legal studies (Barrister-at-Law) in England.
•
Founder of the Fellowship: The scholarship was instituted by the visionary nationalist patriot Pandit Shyamji Krishna Varma, founder of the India House and the Indian Home Rule Society in London.
•
Recommendation by Lokmanya Tilak: Lokmanya Bal Gangadhar Tilak provided a strong testimonial and personal recommendation letter testifying to Savarkar's brilliance and patriotic dedication.
•
In June 1906, Savarkar sailed to London, enrolled at Gray's Inn to read law, and transformed India House into an international nerve center for revolutionary armed struggle against British imperialism.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Savarkar founded the revolutionary secret society *Abhinav Bharat* in Nashik in 1904 (evolving from *Mitra Mela*, 1899).
•
While in London, he authored the historic masterpiece *The Indian War of Independence 1857*, redefining the uprising as India's first national war for freedom.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) खुदीराम बोस (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) गोपाळ कृष्ण गोखले (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) विनायक दामोदर सावरकर (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर:** पर्याय ३ (विनायक दामोदर सावरकर)
✗ पर्याय (4) श्यामजी कृष्ण वर्मा (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'विनायक दामोदर सावरकर' हे असून ते 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.