🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2024 MEDIUM

प्रसिद्ध लोकशाहीर सगनभाऊ यांच्याशी संबंधीत खालील विधान वाचून त्यातून चूकीची/चे विधान/ने निवडा. a. सगनभाऊंचा जन्म एका मुस्लीम कुटुंबात झाला b. सगनभाऊंनी बाजीरावाच्या जीवनावर लावण्या रचल्या c. सगनभाऊंनी 'पानिपतच्या पोवाड्याची' रचना केली d. सगनभाऊंनी ‘खर्ड्याची लढाई' या पोवाड्याची रचना केली

EN Read the following statements related to the famous folk poet (Lokshahir) Saganbhau and choose the incorrect statement(s): a. Saganbhau was born in a Muslim family. b. Saganbhau composed Lavanis on the life of Bajirao. c. Saganbhau composed the 'Powada of Panipat'. d. Saganbhau composed the Powada 'Battle of Kharda'.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

विधान a आणि d चूक आहे

Statements a and d are incorrect

विधान फक्त a चूक आहे

Only statement a is incorrect

विधान फक्त d चूक आहे

Only statement d is incorrect

विधान a आणि c चूक आहे.

Statements a and c are incorrect

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) विधान फक्त d चूक आहे

स्पष्टीकरण:

• लोकशाहीर सगनभाऊ यांच्याविषयी माहिती:

• विधान (a) बरोबर: सगनभाऊंचा जन्म एका मुस्लिम कुटुंबात झाला (त्यांचे मूळ नाव सगन असे होते आणि ते मराठमोळ्या शाहिरी परंपरेत रमले).

• विधान (b) बरोबर: त्यांनी उत्तर पेशवाईतील दुसरा बाजीराव पेशवा यांच्या काळातील दरबारी जीवनावर व संस्कृतीवर अनेक प्रसिद्ध लावण्या रचल्या.

• विधान (c) बरोबर: त्यांनी १७६१ च्या पानिपतच्या युद्धावर अत्यंत हृदयद्रावक असा 'पानिपतचा पोवाडा' रचला.

• विधान (d) चूक आहे: 'खर्ड्याची लढाई' (१७९५) वरील प्रसिद्ध पोवाडा सगनभाऊंनी रचलेला नाही; तो अन्य शाहिरांनी (उदा. लहरी हैबती किंवा राम जोशीकालीन शाहिरांनी) रचला होता.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लोकशाहीर सगनभाऊ मुस्लिम कुटुंबात जन्माला येऊनही मराठी शाहिरी परंपरेतील आघाडीचे शाहीर बनले. त्यांनी बाजीरावाच्या लावण्या आणि पानिपतचा पोवाडा रचला.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Only statement d is incorrect

Explanation:

• Historical Facts about Lokshahir Saganbhau:

• Statement (a) is correct: Saganbhau was born into a Muslim family and enthusiastically embraced the Maharashtra Shahiri tradition.

• Statement (b) is correct: He composed famous Lavanis portraying the court life of Peshwa Bajirao II.

• Statement (c) is correct: He composed a poignant and memorable Powada on the Third Battle of Panipat (1761).

• Statement (d) is incorrect: Saganbhau did not compose the Powada on the 'Battle of Kharda' (1795); it was authored by contemporary bardic contemporaries like Lahari Haibati.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Shahir Saganbhau composed the Panipat Powada and Lavanis on Peshwa Bajirao II, but not the Kharda Battle Powada.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) विधान a आणि d चूक आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) विधान फक्त a चूक आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) विधान फक्त d चूक आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (३) विधान फक्त d चूक आहे

✗ पर्याय (4) विधान a आणि c चूक आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'विधान फक्त d चूक आहे' हे असून ते 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन