भारत हे धर्मनिरपेक्ष राज्य राहील याची हमी कितव्या घटनादुरुस्तीत देण्यात आली आहे ? अ. ४० व्या ब. ४२ व्या क. २३ व्या ड. ४४ व्या वरीलपैकी योग्य पर्याय निवडा.
EN
The explicit guarantee that India will be a secular state was provided in the Preamble by which Constitutional Amendment?
(a) 40th (b) 42nd (c) 23rd (d) 44th
Select the correct option from above:
(1) Only (b) and (c)
(2) Only (c) and (d)
(3) Only (a) and (b)
(4) Only (b)
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त ब - ४२ वी घटनादुरुस्ती)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
भारतीय संविधानात जरी कलम २५ ते २८ अन्वये मूळ संविधानापासूनच धार्मिक स्वातंत्र्याचा मूलभूत हक्क देण्यात आलेला होता, तरी सरनाम्यात स्पष्टपणे 'धर्मनिरपेक्ष' (Secular) या शब्दाचा उल्लेख नव्हता.
२.
४२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, १९७६ द्वारे सरनाम्यामध्ये 'धर्मनिरपेक्ष' (Secular) हा शब्द प्रत्यक्ष समाविष्ट करून भारत हे अधिकृतपणे धर्मनिरपेक्ष राज्य असल्याची स्पष्ट घोषणा करण्यात आली.
३.
त्यामुळे पर्याय ४ (फक्त ब) योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
एस. आर. बोम्माई खटल्यात (१९९४) सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की, 'धर्मनिरपेक्षता' ही भारतीय संविधानाची मूलभूत संरचना (Basic Structure) आहे.
•
भारतात 'सर्वधर्मसमभाव' ही सकारात्मक धर्मनिरपेक्षता (Positive Secularism) स्वीकारलेली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Only (b) - 42nd Amendment)
Detailed Explanation:
1.
Although Articles 25 to 28 had guaranteed freedom of religion since 1950, the term 'Secular' was not explicitly incorporated in the Preamble.
2.
The 42nd Constitutional Amendment Act, 1976 formally inserted the word 'Secular' into the Preamble, providing explicit constitutional declaration of India's secular character.
3.
Hence, statement (b) alone is correct, corresponding to Option 4.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
In *S. R. Bommai v. Union of India (1994)*, a 9-judge constitution bench held that Secularism is an integral part of the basic structure of the Constitution.
•
Indian secularism embodies 'Sarva Dharma Sambhava' (equal respect and treatment for all faiths).