🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Pre 2022 MEDIUM

44वी घटनादुरुस्ती अधिनियम 1978 द्वारे खालीलपैकी कोणत्या तरतूदी करण्यांत आल्या आहेत ? अ) अखिल भारतीय न्यायिक सेवा निर्माण करण्याबाबत तरतूद करण्यांत आली. ब) मंत्रिमंडळाने दिलेला सल्ला एकदा पुनर्विचारार्थ परत पाठविण्याचा राष्ट्रपतीस अधिकार देण्यांत आला. क) राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात अनुच्छेद 20 आणि अनुच्छेद 21 अन्वये हमी दिलेले मूलभूत अधिकार निलंबित करता येणार नाहीत अशी तरतूद करण्यांत आली. ड) राज्यसूचीतील पाच विषय समवर्ती सुचीत हलविण्यात आले. पर्यायी उत्तरे :

EN Which of the following provisions were made by the 44th Constitutional Amendment Act, 1978? a) Provision was made for the creation of an All India Judicial Service. b) The President was empowered to send back advice tendered by the Council of Ministers once for reconsideration. c) Fundamental rights guaranteed under Article 20 and Article 21 cannot be suspended during National Emergency. d) Five subjects from the State List were transferred to the Concurrent List. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ , ब आणि क

a, b and c

अ , ब आणि ड

a, b and d

फक्त क आणि ड

Only c and d

फक्त ब आणि क

Only b and c

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त ब आणि क)

स्पष्टीकरण:

• ४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८ द्वारे करण्यात आलेल्या तरतुदी:

• (ब) बरोबर: कलम ७४(१) मध्ये परंतुक जोडून मंत्रिमंडळाने दिलेला सल्ला एकदा पुनर्विचारासाठी परत पाठवण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींना देण्यात आला.

• (क) बरोबर: कलम ३५९ मध्ये सुधारणा करून अशी तरतूद करण्यात आली की, राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळातही कलम २० (गुन्ह्यांच्या दोषासिद्धीबाबत संरक्षण) आणि कलम २१ (जीविताचे व वैयक्तिक स्वातंत्र्य) अन्वये दिलेले मूलभूत अधिकार कधीही निलंबित करता येणार नाहीत.

• विधाने (अ) आणि (ड) ४२ व्या घटनादुरुस्तीशी (१९७६) संबंधित आहेत:

• अखिल भारतीय न्यायिक सेवेची (AIJS) तरतूद ४२ व्या दुरुस्तीने कलम ३१२ मध्ये केली.

• राज्यसूचीतील ५ विषय समवर्ती सूचीत हलवण्याचे कार्य ४२ व्या दुरुस्तीने केले.

• त्यामुळे ४४ व्या दुरुस्तीने केलेल्या तरतुदी (ब) आणि (क) आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

४४ वी दुरुस्ती १९७८: राष्ट्रपतींना मंत्रिमंडळ सल्ला पुनर्विचारासाठी १ वेळा परत पाठवण्याचा अधिकार; आणीबाणीत कलम २० व २१ कधीही निलंबित न होण्याची तरतूद.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (Only b and c)

Explanation:

• Provisions incorporated by the 44th Constitutional Amendment Act, 1978:

• (b) is CORRECT: Empowered the President to return the advice of the Council of Ministers once for reconsideration (proviso to Article 74(1)).

• (c) is CORRECT: Amended Article 359 to stipulate that Fundamental Rights guaranteed under Article 20 and Article 21 cannot be suspended even during a National Emergency.

• Statements (a) and (d) pertain to the 42nd Amendment Act, 1976:

• Provision for All India Judicial Service (Article 312) was added by the 42nd Amendment.

• Transfer of five subjects from State List to Concurrent List was enacted by the 42nd Amendment.

• Thus, only (b) and (c) belong to the 44th Amendment.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

44th Amendment 1978: Cabinet advice returnable once (Art 74(1)); Articles 20 & 21 non-suspendable during National Emergency (Art 359).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अ , ब आणि क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अ , ब आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) फक्त ब आणि क (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय ४ (फक्त ब आणि क)

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

प्रमुख घटनादुरुस्त्या व दुरुस्ती प्रक्रिया (कलम ३६८) घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त ब आणि क' हे असून ते 'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'घटनादुरुस्ती पद्धती व प्रमुख घटनादुरुस्त्या' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन