🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय राजकारणातील अशा एकमेव नेत्याचे नाव पर्यायांमधून निवडा ज्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीत राज्याचे मुख्यमंत्री, राज्याचे राज्यपाल, भारताचे उपराष्ट्रपती आणि भारताचे राष्ट्रपती या चारही सर्वोच्च पदांची जबाबदारी यशस्वीरीत्या सांभाळली आहे:

EN From the options below, select the distinguished Indian political leader who held the responsibilities of being the Chief Minister of a state, Governor of a state, Vice-President of India, and President of India:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

रामास्वामी वेंकटरमन

Ramaswamy Venkataraman

ग्यानी झैल सिंह

Giani Zail Singh

नीलम संजीव रेड्डी

Neelam Sanjiva Reddy

डॉ. शंकर दयाल शर्मा

Dr. Shankar Dayal Sharma

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर पर्याय (4) डॉ. शंकर दयाल शर्मा आहे.

• डॉ. शंकर दयाल शर्मा यांची राजकीय कारकीर्द:

1. मुख्यमंत्री: भोपाळ राज्याचे मुख्यमंत्री (1952 ते 1956).

2. राज्यपाल: आंध्र प्रदेश (1984–1985), पंजाब (1985) आणि महाराष्ट्र (1986–1987) या तीन राज्यांचे राज्यपाल.

3. उपराष्ट्रपती: भारताचे 8 वे उपराष्ट्रपती (1987 ते 1992).

4. राष्ट्रपती: भारताचे 9 वे राष्ट्रपती (1992 ते 1997).

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1) आर. वेंकटरमन: भारताचे 8 वे राष्ट्रपती व 7 वे उपराष्ट्रपती; त्यांनी केंद्रीय संरक्षण व अर्थमंत्रिपद भूषवले, परंतु ते कधीही राज्यपाल किंवा मुख्यमंत्री नव्हते.

• पर्याय (2) ग्यानी झैल सिंह: पंजाबचे मुख्यमंत्री (1972-1977) व भारताचे 7 वे राष्ट्रपती; परंतु ते राज्यपाल किंवा उपराष्ट्रपती नव्हते.

• पर्याय (3) नीलम संजीव रेड्डी: आंध्र प्रदेशचे पहिले मुख्यमंत्री, लोकसभा अध्यक्ष आणि भारताचे 6 वे राष्ट्रपती (बिनविरोध निवडून आलेले एकमेव राष्ट्रपती); परंतु ते उपराष्ट्रपती किंवा राज्यपाल नव्हते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

डॉ. शंकर दयाल शर्मा यांनी आपल्या राष्ट्रपतीपदाच्या कार्यकाळात चार वेगवेगळ्या पंतप्रधानांना शपथ दिली (पी.व्ही. नरसिंह राव, अटलबिहारी वाजपेयी, एच.डी. देवेगौडा आणि आय.के. गुजराल).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) Dr. Shankar Dayal Sharma.

• Dr. Shankar Dayal Sharma's Public Career:

1. Chief Minister: Chief Minister of Bhopal State (1952–1956).

2. Governor: Governor of Andhra Pradesh (1984–85), Punjab (1985), and Maharashtra (1986–87).

3. Vice-President: 8th Vice-President of India (1987–1992).

4. President: 9th President of India (1992–1997).

Distractor Analysis:

• Option (1) R. Venkataraman: 8th President and 7th Vice-President of India; served as Union Finance and Defence Minister, but never served as a CM or Governor.

• Option (2) Giani Zail Singh: Chief Minister of Punjab (1972–1977) and 7th President of India; never served as Governor or Vice-President.

• Option (3) Neelam Sanjiva Reddy: First Chief Minister of Andhra Pradesh, Lok Sabha Speaker, and 6th President (only President elected unopposed); never served as Vice-President or Governor.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

During his single term as President (1992–1997), Dr. Shankar Dayal Sharma administered the oath of office to four different Prime Ministers: P.V. Narasimha Rao, Atal Bihari Vajpayee, H.D. Deve Gowda, and I.K. Gujral.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) रामास्वामी वेंकटरमन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) ग्यानी झैल सिंह (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) नीलम संजीव रेड्डी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) डॉ. शंकर दयाल शर्मा (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर पर्याय (4) डॉ. शंकर दयाल शर्मा आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राष्ट्रपती व राज्यपाल: अधिकार, कार्य व महाभियोग घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'डॉ. शंकर दयाल शर्मा' हे असून ते 'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'राष्ट्रपती: अधिकार, कार्य व महाभियोग' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन