अर्थशास्त्र हे कुबेराची पूजा करणारे शास्त्र आहे अशी टीका कोणी केली आहे?
EN
Who has criticized that Arthashastra is a science that worships Kubera?
योग्य उत्तर: पर्याय (3) कार्लाईल व रस्कीन्
स्पष्टीकरण:
•
अर्थशास्त्रावरील टीका:
•
18 व्या व 19 व्या शतकात ॲडम स्मिथ, रिकार्डो आदी अभिजात अर्थशास्त्रज्ञांनी अर्थशास्त्राची व्याख्या 'संपत्तीचे शास्त्र' (Science of Wealth) अशी केली होती.
•
या संपत्तीकेंद्रित व्याख्येमुळे मानवी मूल्यांकडे दुर्लक्ष होऊन केवळ पैशाचा आणि संपत्तीचा विचार केला जात असल्याचा आरोप विचारवंतांनी केला.
•
कुबेराची पूजा / 'Gospel of Mammon':
•
सुप्रसिद्ध साहित्यिक आणि विचारवंत थॉमस कार्लाईल (Thomas Carlyle) आणि जॉन रस्किन (John Ruskin) यांनी अर्थशास्त्रावर अत्यंत तिखट टीका केली.
•
कार्लाईल यांनी अर्थशास्त्राला 'उदासीन शास्त्र' (Dismal Science) म्हटले, तर रस्किन यांनी याला 'कुबेराची पूजा करणारे शास्त्र' / 'Gospel of Mammon' (पैशाची हाव शिकवणारे शास्त्र) अशी टीका केली.
•
नंतर डॉ. अल्फ्रेड मार्शल यांनी 1890 मध्ये 'कल्याणकारी अर्थशास्त्राची' व्याख्या मांडून ही टीका खोडून काढली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अर्थशास्त्राला 'Dismal Science' कोणी म्हटले? -> थॉमस कार्लाईल (Thomas Carlyle).
•
अर्थशास्त्राला 'Gospel of Mammon' (कुबेराची पूजा करणारे शास्त्र) कोणी म्हटले? -> जॉन रस्किन (John Ruskin).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Carlyle and Ruskin
Explanation:
•
Criticism of Classical Wealth Definitions:
•
Early classical economists like Adam Smith, David Ricardo, and J.B. Say defined economics primarily as the "Science of Wealth", focusing narrowly on the accumulation and consumption of material riches.
•
Critique by Carlyle and Ruskin:
•
Social critics and Victorian thinkers severely castigated this wealth-obsessed doctrine as soulless and immoral.
•
Thomas Carlyle famously branded economics as the "Dismal Science".
•
John Ruskin, in his influential treatise *Unto This Last*, condemned classical economics as the "Gospel of Mammon" (कुबेराची पूजा करणारे शास्त्र), arguing that it subordinated human welfare, ethics, and social justice to the pursuit of mere money.
•
Later in 1890, Alfred Marshall rescued economics by defining it as a study of human material welfare.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Thomas Carlyle called economics the "Dismal Science".
•
John Ruskin termed it the "Gospel of Mammon" / "Pig-philosophy".