🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन Forest Service Mains 2022 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या : (अ) एप्रिल - नोव्हेंबर 2021 मध्ये भारतातून सर्वाधिक निर्यात यूएसए, यूएई आणि चीन या देशांना झाली होती (ब) याच काळात चीन, यूएई आणि यूएसए हे भारतासाठी सर्वात मोठे आयात स्रोत होते. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे / आहेत ?

EN Consider the following statements: (a) India's largest exports were to USA, UAE and China during April - November 2021. (b) China, UAE and USA were the largest sources of imports for India during the same period. Which of the above statements is/are correct?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त (अ)
Only (a)
B
फक्त (ब)
Only (b)
C
दोन्ही (अ) आणि (ब)
Both (a) and (b)
D
वरीलपैकी नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण :

• योग्य उत्तर पर्याय 3 (दोन्ही (अ) आणि (ब) बरोबर आहेत) आहे.

एप्रिल - नोव्हेंबर 2021 मधील भारताचा विदेश व्यापार :

• आर्थिक सर्वेक्षण 2021-22 आणि वाणिज्य मंत्रालयाच्या अधिकृत व्यापार आकडेवारीनुसार:
1. विधान (अ) बरोबर आहे :
• एप्रिल ते नोव्हेंबर 2021 दरम्यान भारतातून सर्वाधिक निर्यात होणाऱ्या अव्वल तीन देशांमध्ये अनुक्रमे (1) अमेरिका (USA), (2) संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि (3) चीन (China) यांचा समावेश होता.
2. विधान (ब) बरोबर आहे :
• याच कालावधीत भारताला सर्वाधिक वस्तूंची आयात पुरवणाऱ्या अव्वल तीन देशांमध्ये अनुक्रमे (1) चीन (China), (2) संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि (3) अमेरिका (USA) यांचा समावेश होता.
• त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• निर्यात भागीदार (2021-22): अमेरिका > यूएई > चीन.
• आयात स्रोत (2021-22): चीन > यूएई > अमेरिका.
• भारताचा सर्वाधिक व्यापार अनुकूल (Trade Surplus) अमेरिकेसोबत असतो, तर सर्वाधिक प्रतिकूल व्यापार (Trade Deficit) चीनसोबत असतो.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

• The correct answer is Option 3 (Both (a) and (b)).

India's Direction of Trade (April–November 2021):

• As recorded in the Economic Survey 2021-22 by the Ministry of Finance:
1. Statement (a) is correct:
• India's top three merchandise export destinations during April–November 2021 were the USA (Rank 1), UAE (Rank 2), and China (Rank 3).
2. Statement (b) is correct:
• The top three sources of merchandise imports for India during the same period were China (Rank 1), UAE (Rank 2), and USA (Rank 3).
• Therefore, both statements (a) and (b) are factually correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Top export destinations (2021–22): USA, UAE, China.
• Top import sources (2021–22): China, UAE, USA.
• India maintains its largest bilateral trade surplus with the USA and its largest trade deficit with China.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त (अ) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त (ब) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) दोन्ही (अ) आणि (ब) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय 3 (दोन्ही (अ) आणि (ब) बरोबर आहेत) आहे.
✗ पर्याय (4) वरीलपैकी नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा विदेशी व्यापार, व्यापारतोल व व्यवहारतोल (BOP)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →