🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2019 MEDIUM

वस्तु व सेवा करामध्ये (GST) पुढीलपैकी कोणत्या करदराचा समावेश होत नाही? अ) 5 टक्के ब) 12 टक्के क) 22 टक्के ड) 28 टक्के पर्यायी उत्तरे:

EN Which of the following tax rates is not included in the Goods and Services Tax (GST)? (a) 5 per cent (b) 12 per cent (d) 22 per cent (d) 28 per cent.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त अ आणि ब
A and B only
B
फक्त क आणि ड
C and D only
C
फक्त अ, ब आणि ड
A, B and D only
D
फक्त क
Only c
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: (4) फक्त क

स्पष्टीकरण:

• वस्तू व सेवा कर (GST) चे कर दर:
• भारतात १ जुलै २०१७ रोजी लागू झालेल्या जीएसटी प्रणालीमध्ये चार मुख्य प्रमाणभूत कर स्लॅब (Standard Slabs) ठरवण्यात आले आहेत:
1. ५% (5%) - चहा, कॉफी, खाद्यतेल, साखर इत्यादी जीवनावश्यक वस्तू. (पर्याय 'अ')
2. १२% (12%) - प्रक्रिया केलेले अन्न, औषधे, संगणक इत्यादी. (पर्याय 'ब')
3. १८% (18%) - बहुतांश सेवा आणि उत्पादित वस्तू (कॅपिटल गुड्स).
4. २८% (28%) - लक्झरी वस्तू, कार, तंबाखू, शीतपेये इत्यादी. (पर्याय 'ड')
• याशिवाय कच्च्या हिऱ्यांसाठी ०.२५% आणि सोन्या-चांदीसाठी ३% असे विशेष दर आहेत.
• जीएसटी रचनेमध्ये २२% (22%) असा कोणताही कर दर अस्तित्वात नाही.
• म्हणून फक्त 'क' (२२%) हा कर दर जीएसटीमध्ये समाविष्ट नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अन्नधान्य, ताजी फळे, भाजीपाला आणि दूध यासारख्या अत्यावश्यक वस्तूंवर ०% (शून्य टक्के) दर लागू आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: (4) Only c

Explanation:

• GST Rate Slabs in India:
• The GST framework operates with a 4-tier standard tariff rate structure:
• 5%: Common necessity goods (edible oil, tea, spices, sugar). (Option a)
• 12%: Standard processed food items, computers, and medical formulations. (Option b)
• 18%: Most manufacturing goods and commercial services.
• 28%: Sin goods and luxury commodities (automobiles, aerated beverages, tobacco). (Option d)
• Special concessional rates apply to rough diamonds (0.25%) and gold/silver jewelry (3%).
• There is no statutory tax rate slab of 22% under the GST regime.
• Hence, only (c) is not included in GST.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Essential unbranded food items and fresh farm produce fall under the 0% (exempt) category.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त अ आणि ब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त अ, ब आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) फक्त क (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** (4) फक्त क
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय कररचना, वस्तू व सेवा कर (GST) घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारतातील कर रचना: प्रत्यक्ष कर, अप्रत्यक्ष कर व वस्तू आणि सेवा कर (GST)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →