आर. एफ. हॅरॉडने त्याच्या आर्थिक विकासाच्या प्रतिमानासाठी खालीलपैकी कोणत्या विकास दराच्या वेगवेगळ्या संकल्पना वापरल्या आहेत ? a. वास्तविक वाढीचा दर b. हमी वाढीचा दर c. वार्षिक वाढीचा दर d. नैसर्गिक वाढीचा दर
EN
R. F. Harrod used which of the following different concepts of growth rate for his economic growth paradigm ?a. Real growth rateb. Guaranteed growth ratec. Annual growth rate d. natural growth rate
योग्य उत्तर पर्याय (३) a, b आणि d हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
हॅरॉडचे आर्थिक विकास प्रतिमान (Harrod's Growth Model):
•
ब्रिटिश अर्थशास्त्रज्ञ सर रॉय एफ. हॅरॉड (Sir Roy F. Harrod) यांनी १९३९ मध्ये आपल्या आर्थिक वृद्धीच्या प्रतिमानामध्ये वृद्धी दराच्या तीन वेगवेगळ्या संकल्पना वापरल्या:
1.
वास्तविक वाढीचा दर (Actual Growth Rate - $G$): अर्थव्यवस्थेत प्रत्यक्षात साध्य झालेला वृद्धी दर ($G = s / C$).
2.
हमी / अपेक्षित वाढीचा दर (Warranted Growth Rate - $G_w$): भांडवलाचा पूर्ण वापर टिकवून ठेवणारा आणि उद्योजकांना समाधानी ठेवणारा वृद्धी दर ($G_w = s / C_r$).
3.
नैसर्गिक वाढीचा दर (Natural Growth Rate - $G_n$): लोकसंख्या वाढ आणि तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीनुसार पूर्ण रोजगार टिकवून ठेवणारा कमाल संभाव्य वृद्धी दर.
•
यात 'वार्षिक वाढीचा दर' (c) ही कोणतीही सैद्धांतिक संकल्पना हॅरॉड यांनी वापरलेली नाही.
•
म्हणून हॅरॉड यांनी a, b आणि d (वास्तविक, हमी आणि नैसर्गिक वाढीचा दर) या संकल्पना वापरल्या आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
हॅरॉडच्या प्रतिमानानुसार जेव्हा $G = G_w = G_n$ अशी स्थिती असते, तेव्हा अर्थव्यवस्थेत पूर्ण रोजगाराचा सुवर्ण समतोल साधला जातो, ज्याला 'सुवर्ण युग' (Golden Age) किंवा 'धारदार पात्याचा समतोल' (Knife-edge Equilibrium) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3): a, b and d.
Explanation:
•
Sir Roy F. Harrod's Growth Paradigm (1939):
•
Formulated three distinct fundamental concepts of economic growth rates:
1.
Actual Growth Rate ($G$): The rate of growth actually achieved in an economy in a given period ($G = s/C$).
2.
Warranted Growth Rate ($G_w$): The full-capacity growth rate at which producers remain satisfied with their investment decisions ($G_w = s/C_r$).
3.
Natural Growth Rate ($G_n$): The macro growth rate determined by labour force expansion and technological progress, compatible with full employment.
•
Harrod's framework does NOT feature 'Annual growth rate' as a formal theoretical construct.
•
Therefore, the model utilizes a, b, and d.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
When $G = G_w = G_n$, the economy experiences steady-state full-employment growth, famously analyzed as the 'Knife-edge equilibrium'.