......... प्रकारची भूमी स्वामित्व प्रणाली सर्वप्रथम 1792 मध्ये मद्रास प्रांतात सुरू झाली.
EN
......... type of land tenure system was first introduced in 1792 in Madras province.
योग्य उत्तर: (1) रयतवारी
स्पष्टीकरण:
•
रयतवारी पद्धती (Ryotwari System):
•
१७९२ मध्ये मद्रास प्रांतातील बारामहाल जिल्ह्यात कॅप्टन अलेक्झांडर रीड (Alexander Read) यांनी सर्वप्रथम रयतवारी पद्धत प्रायोगिक तत्त्वावर सुरू केली.
•
त्यानंतर १८२० मध्ये थॉमस मन्रो (Thomas Munro) यांनी ही पद्धत संपूर्ण मद्रास इलाख्यात आणि नंतर मुंबई इलाख्यात लागू केली.
•
या पद्धतीत ब्रिटिश सरकार आणि प्रत्यक्ष शेतकरी (रयत) यांच्यात थेट संबंध प्रस्थापित झाला आणि मधल्या दलालांची (जमीनदारांची) साखळी नष्ट करण्यात आली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
रयतवारी पद्धत ब्रिटिश भारताच्या सुमारे ५१% भागावर (मद्रास, मुंबई, आसाम आणि कुर्ग) लागू होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (1) Ryotwari
Explanation:
•
Ryotwari Land Tenure System:
•
First introduced on an experimental basis in 1792 in the Baramahal district of Madras Presidency by Captain Alexander Read.
•
Later, in 1820, Sir Thomas Munro extended it across the entire Madras Presidency, followed by Bombay Presidency.
•
Under this system, revenue was settled directly between the British Crown and the individual cultivator (Ryot), eliminating intermediaries/zamindars.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Ryotwari covered approximately 51% of British India, primarily Madras, Bombay, Assam, and Coorg.