खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ) पंचायत राज व्यवस्थेमुळे ग्रामीण लोकांना स्वतःचा विकास घडवून आणण्याची संधी मिळाली. ब) ग्रामीण नेतृत्वाचा उदय व विकास होण्यास चालना मिळाली. क) राज्यघटनेतील कलम 45 अन्वये ग्रामपंचायती स्थापन करून त्यांना स्वराज्याचे घटक म्हणून कार्य करण्याचे अधिकार दिलेत. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statements are correct?
a. Panchayati Raj system provided rural people the opportunity to bring about their own development.
b. It gave impetus to the emergence and development of rural leadership.
c. Article 45 of the Constitution provides for organizing Village Panchayats as units of self-government.
Select the correct option:
विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर आहेत, तर विधान (क) चुकीचे आहे (पर्याय 1: अ आणि ब).
•
विधान (अ) बरोबर: पंचायत राजमुळे सत्तेचे विकेंद्रीकरण झाले आणि ग्रामीण नागरिकांना स्थानिक योजना व विकासकामांमध्ये थेट सहभागी होण्याची संधी मिळाली.
•
विधान (ब) बरोबर: स्थानिक स्वराज्य संस्थांमुळे ग्रामीण भागातील सामान्य नागरिक, शेतकरी, महिला आणि मागासवर्गातून नव्या राजकीय व सामाजिक नेतृत्वाचा उदय झाला.
•
विधान (क) चुकीचे: ग्रामपंचायतींची स्थापना आणि त्यांना स्वशासनाचे घटक म्हणून अधिकार देणे हे राज्यघटनेतील कलम 40 (मार्गदर्शक तत्त्वे) मध्ये नमूद आहे, कलम 45 मध्ये नाही. (कलम 45 हे 6 वर्षांखालील बालकांचे संगोपन आणि पूर्व-प्राथमिक शिक्षणाशी संबंधित आहे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
73 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1992 द्वारे पंचायत राज संस्थांना भाग IX आणि 11 व्या अनुसूचीद्वारे घटनात्मक दर्जा देण्यात आला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Statements (a) and (b) are correct, while statement (c) is false (Option 1: a and b).
•
Statement (a) is correct: Panchayati Raj decentralized democratic administration, giving rural citizens the direct opportunity to plan and execute local development.
•
Statement (b) is correct: It acted as a nursery for emerging grassroots leadership, especially empowering women and marginalized communities.
•
Statement (c) is incorrect: Organization of Village Panchayats as units of local self-government is enshrined in Article 40 of the Directive Principles of State Policy, not Article 45 (which pertains to early childhood care and education for children below six years).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 imparted constitutional status to Panchayati Raj Institutions by adding Part IX and the Eleventh Schedule.