खालील विधानांपैकी कोणती खरी नाहीत? अ) भारतातील साठ वर्षावरील स्त्रियांमध्ये पुरुषांपेक्षा वैधव्याचे प्रमाण खूप अधिक आहे कारण (i) स्त्रिया त्यांच्यापेक्षा वयाने खूप वर्षांनी मोठे असणाऱ्या पुरुषांशी विवाह करतात. (ii) बऱ्याच स्त्रिया पुनर्विवाह करत नाहीत (iii) स्त्रियांचे आयुर्मान पुरुषांपेक्षा अधिक असते. ब) सन 1991 मध्ये वैधव्य गाठलेल्या स्त्रिया पुरुषांपेक्षा दुप्पट होत्या पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statements is/are not true?
a) The incidence of widowhood among women aged above 60 years in India is much higher than in men because:
(i) Women marry men who are much older than them.
(ii) Many women do not remarry.
(iii) Life expectancy of women is higher than that of men.
b) In 1991, the number of widowed women was double that of widowed men.
Answer options:
भारतातील वृद्ध स्त्रियांमधील वैधव्याचे प्रमाण:
1.
विधान अ (सत्य आहे): भारतातील 60 वर्षांवरील वृद्ध स्त्रियांमध्ये वैधव्याचे प्रमाण पुरुषांपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहे. याची मुख्य कारणे म्हणजे: (i) स्त्रियांचा विवाह त्यांच्यापेक्षा वयाने 5 ते 10 वर्षांनी मोठ्या पुरुषांशी होतो, (ii) भारतीय समाजात विधवा पुनर्विवाहाला फारशी मान्यता नसते, (iii) महिलांचे सरासरी आयुर्मान पुरुषांपेक्षा जास्त असते.
2.
विधान ब (सत्य नाही): 1991 च्या जनगणनेनुसार वृद्ध महिलांमधील वैधव्याचे प्रमाण पुरुषांपेक्षा दुप्पट नव्हे, तर सुमारे चौपट (Four times - सुमारे 64% वृद्ध महिला विधवा होत्या, तर केवळ 15% वृद्ध पुरुष विधुर होते) होते. त्यामुळे कथन ब हे खरी वस्तुस्थिती दर्शवत नाही.
म्हणून जे खरे नाही ते 'केवळ ब' (पर्याय 2) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील वृद्ध महिलांमध्ये 50% हून अधिक महिला विधवा असून त्यांच्यातील आर्थिक परावलंबित्व ही सामाजिक धोरणातील एक अतिशय संवेदनशील समस्या आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Incidence of Widowhood Among Elderly Women in India:
1.
Statement a (True): Widowhood is substantially higher among women aged 60+ due to: (i) age disparity at marriage (men marry younger women), (ii) strong social resistance to widow remarriage, and (iii) higher female life expectancy at older ages.
2.
Statement b (Not True): In the 1991 Census, the proportion of widowed elderly women was not merely double that of men; it was nearly fourfold (around 64% of elderly women were widowed, compared to approximately 15% of elderly men). Thus, statement b is demographically untrue.
Therefore, the statement that is not true is Only b (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Demographers term the phenomenon of an overwhelming majority of older women being single, widowed, and economically dependent as the 'feminization of aging'.