वस्तीस्थान नष्ट होणे खालीलपैकी कोणत्या उपक्रमामुळे होऊ शकते? (अ) निर्वणीकरण (ब) दलदलींचे पुनःप्रापण (क) जमिनीच्या वापरात होणारे बदल (ड) उदरनिर्वाह शेती पर्यायी उत्तरे:
EN
Habitat destruction can occur due to which of the following activities?
(a) Deforestation
(b) Reclamation of wetlands
(c) Changes in land use
(d) Subsistence farming
Alternative Answers:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त (अ), (ब) आणि (क))
सविस्तर विश्लेषण:
अधिवास नष्ट होण्याची (Habitat Destruction) प्रमुख कारणे:
1.
(अ) निर्वणीकरण (Deforestation): जंगलांची तोड केल्याने वन्यजीव आणि पक्ष्यांचे नैसर्गिक घर थेट नष्ट होते.
2.
(ब) दलदलींचे पुनःप्रापण (Reclamation of Wetlands): पाथळ जागा आणि दलदली सुकवून तेथे बांधकामे किंवा शेती केल्याने जलचर आणि स्थलांतरित पक्ष्यांचे अधिवास नष्ट होतात.
3.
(क) जमिनीच्या वापरात होणारे बदल (Land-use Changes): नैसर्गिक जंगले व गवताळ प्रदेशांचे रूपांतर शहरे, महामार्ग आणि खाणकामात केल्याने अधिवासांचे तुकडीकरण होते.
4.
(ड) उदरनिर्वाह शेती (Subsistence farming): पारंपारिक उदरनिर्वाह शेती ही लहान प्रमाणात केली जाणारी शेती असून ती निसर्गाशी समतोल राखते; व्यावसायिक शेतीप्रमाणे ती मोठ्या प्रमाणावर अधिवास नष्ट करत नाही.
म्हणून आयोगाच्या वर्गीकरणानुसार 'फक्त अ, ब आणि क' हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अधिवासाचा ऱ्हास आणि तुकडीकरण (Habitat Loss & Fragmentation) हे जागतिक पातळीवर सजीवांच्या नामशेष होण्याचे क्रमांक १ चे सर्वात मोठे कारण आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Only (a), (b) and (c))
Detailed Analysis:
Drivers of Habitat Destruction:
1.
(a) Deforestation: Clears native forest canopies, eradicating terrestrial ecological niches.
2.
(b) Wetland Reclamation: Draining marshes and floodplains destroys critical waterfowl breeding and estuarine habitats.
3.
(c) Changes in Land Use: Urbanization, industrialization, and infrastructure development fracture contiguous ecosystems.
4.
(d) Subsistence Farming: Small-scale traditional family subsistence agriculture historically maintains habitat mosaic equilibriums and is not designated a primary commercial driver of extinction.
Therefore, (a), (b), and (c) represent the primary causes.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Habitat Loss and Fragmentation is recognized in ecology as the single largest contributor to global biodiversity decline.