ठराविक कालावधीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या उत्पादकतेत वनस्पती श्वसनामध्ये वापरात येणाऱ्या सेंद्रिय पदार्थापेक्षा त्यांची वनस्पती उतीमध्ये जास्त प्रमाणात साठवण होते ?
EN
Which of the following productivity refers to the storage of organic matter in plant tissues exceeding the respiratory use by plants during the period of measurement?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (निव्वळ प्राथमिक उत्पादकता / Net Primary Productivity)
स्पष्टीकरण:
•
निव्वळ प्राथमिक उत्पादकता (Net Primary Productivity - NPP): प्रकाशसंश्लेषणादरम्यान वनस्पतींद्वारे तयार करण्यात आलेल्या एकूण सेंद्रिय पदार्थांमधून (GPP), वनस्पती स्वतःच्या श्वसनासाठी (Respiration - R) वापरत असलेला भाग वजा केल्यानंतर वनस्पतींच्या उतींमध्ये शिल्लक राहिलेल्या साठवणुकीच्या प्रमाणाला 'निव्वळ प्राथमिक उत्पादकता' म्हणतात.
•
सूत्र:
$$\text{NPP} = \text{GPP} - \text{R}$$
(येथे GPP = एकूण प्राथमिक उत्पादकता, R = श्वसनातील व्यय).
•
हीच निव्वळ ऊर्जा पुढील पोषण पातळीवरील शाकाहारी प्राण्यांना अन्नाच्या स्वरूपात उपलब्ध होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
Gross Primary Productivity (GPP): वनस्पतींद्वारे प्रकाशसंश्लेषणातून सेंद्रिय पदार्थांची निर्मिती होण्याचा एकूण दर.
•
Secondary Productivity: भक्षकांद्वारे (Consumers/प्राणी) नवीन सेंद्रिय पदार्थांच्या निर्मितीचा दर.
•
जगात सर्वाधिक निव्वळ प्राथमिक उत्पादकता असणारी परिसंस्था: विषुववृत्तीय सदाहरित वर्षावने (Tropical Rainforests) आणि प्रवाळ बेटे (Coral Reefs).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Net primary productivity)
Explanation:
•
Net Primary Productivity (NPP): Represents the rate at which organic biomass accumulates in plant tissues after accounting for metabolic losses due to plant cellular respiration ($R$).
•
Fundamental Formula:
$$\text{NPP} = \text{GPP} - \text{R}$$
where $\text{GPP}$ is Gross Primary Productivity and $R$ is respiratory consumption.
•
$\text{NPP}$ represents the actual biological energy available for consumption by primary consumers (herbivores).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Gross Primary Productivity (GPP): Total rate of photosynthesis/biomass synthesis before respiration.
•
Secondary Productivity: Rate of biomass assimilation by heterotrophs/consumers.
•
Ecosystems with the highest NPP per unit area: Tropical Rainforests, Estuaries, and Coral Reefs.