___________या पीक पद्धतीमध्ये लांब आणि अरूंद पट्टयात धूपेस प्रतिबंध करणारी पिके (पसरट घन वाढणारी) आणि धूपेस प्रतिबंध न करणारी पिके (उभट वाढणारी) एका आड एक पट्टयात घेतली जातात.
EN
In _____ cropping system, alternate long and narrow strips of erosion-resisting crops (spreading/cover crops) and erosion-permitting crops (erect row crops) are cultivated across the slope.
उत्तर: पट्टा (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
पट्टा पीक पद्धत (Strip Cropping):
•
उताराच्या जमिनीवर मातीची धूप रोखण्यासाठी ही पद्धत वापरली जाते.
•
यामध्ये उताराला आडवे समपातळी रेषेत लांब आणि अरुंद पट्टे तयार केले जातात. एका पट्ट्यात धूप-प्रतिबंधक पिके (उदा. भुईमूग, चवळी, मूग) आणि दुसऱ्या पट्ट्यात धूप-प्रवण पिके (उदा. ज्वारी, बाजरी, कापूस) एकाआड एक घेतली जातात.
•
धूप-प्रतिबंधक पिके वाहून येणारा गाळ अडवतात आणि पाण्याचा वेग मंदावतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
उताराच्या जमिनीवर पट्टा पीक पद्धतीचा (Strip cropping) वापर केल्याने धूप ५० ते ७५% कमी होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Strip (Option 3)
Key Points:
•
Strip Cropping:
•
An effective soil conservation practice of growing alternate strips of erosion-permitting row crops (e.g., maize, cotton, sorghum) and close-growing erosion-resisting cover crops (e.g., groundnut, cowpea, pulses) laid out across slopes along the contour.
•
The dense cover strips act as sediment filters, retarding runoff advance and inducing sediment deposition.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Strip cropping systematically alternates erosion-resisting crops with erosion-permitting crops along contour lines.