रासायनिक खतांच्या तुलनेत नॅनो खते अधिक फायदेशीर आहेत कारण a. अधिक पोषकद्रव्ये वापर कार्यक्षमता b. रासायनिक खतांच्या तुलनेत कमी गरज c. नॅनो खते पर्यावरण पोषक आहेत d. पिक उत्पादनात सुधारणा/वाढ
EN
Nano-fertilizers are advantageous over conventional chemical fertilizers because:
(a) Higher nutrient use efficiency
(b) Lower application requirement compared to chemical fertilizers
(c) Eco-friendly nature
(d) Improvement in crop yield
Choose the correct option:
उत्तर: सर्व a, b, c आणि d (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
नॅनो खतांचे (Nano-Fertilizers) फायदे:
•
उच्च वापर कार्यक्षमता (a): पारंपारिक युरियाची कार्यक्षमता केवळ ३०-४०% असते, तर नॅनो युरियाची कार्यक्षमता ८०% पेक्षा जास्त असते.
•
कमी प्रमाण (b): एक ५०० मिली ची नॅनो युरियाची बाटली एका ४५ किग्रॅ युरियाच्या पोत्याइतके काम करते.
•
पर्यावरणपूरक (c): जमिनीतील भूजलाचे प्रदूषण (Nitrate leaching) आणि हवेतील $N_2O$ उत्सर्जन टाळले जाते.
•
उत्पादनात वाढ (d): पानांवर फवारणी केल्याने अन्नद्रव्ये थेट पेशींपर्यंत पोहोचून पीक उत्पादन ८ ते १० टक्क्यांनी वाढते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
इफ्को (IFFCO) चे कलोल (गुजरात) येथील संयंत्र जगातील पहिले नॅनो युरिया व्यावसायिक उत्पादन केंद्र आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: All a, b, c and d (Option 4)
Key Points:
•
Advantages of Nano-Fertilizers:
•
High Nutrient Use Efficiency (a): Targeted cellular uptake provides NUE $>80\%$, compared to 30–40% for conventional urea.
•
Reduced Application Rates (b): A 500 ml bottle replaces an entire 45-kg bag of conventional prilled urea.
•
Eco-friendly (c): Eliminates groundwater nitrate leaching and minimizes nitrous oxide greenhouse gas emissions.
•
Yield Enhancement (d): Rapid foliar penetration through stomatal apertures optimizes metabolic assimilation, boosting crop yield.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Nano-urea achieves over 80% nutrient use efficiency compared to conventional urea's 30–40%.