🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

______________हि एक स्वतंत्र, भारतीय उपग्रहावर आधारीत स्थान-दर्शक प्रणाली आहे.

EN ______________ is an independent, indigenous satellite-based positioning system of India:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

NavIC (नेव्हीगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन)

NavIC (Navigation with Indian Constellation)

GAGAN (जी.पी.एस.एडेड जीओ ऑग्युमेन्टेड नेव्हीगेशन)

GAGAN (GPS Aided GEO Augmented Navigation)

GPS (ग्लोबल पोझिशनींग सिस्टीम)

GPS (Global Positioning System)

AIPS (आर्यभट्ट इंडियन पोझिशनींग सिस्टीम)

AIPS (Aryabhata Indian Positioning System)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (१) NavIC (नेव्हीगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन)

स्पष्टीकरण:

• NavIC (Navigation with Indian Constellation): ही भारताची पूर्णपणे स्वतंत्र आणि स्वदेशी उपग्रह-आधारित प्रादेशिक स्थान-दर्शक प्रणाली (Regional Navigation Satellite System) आहे.

• मूळ नाव: या प्रणालीचे अधिकृत तांत्रिक नाव IRNSS (Indian Regional Navigation Satellite System) असे आहे. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी याला 'नाविक' (NavIC) हे नाव दिले.

• रचना व व्याप्ती:

• यात एकूण ७ उपग्रहांचे जाळे आहे (३ उपग्रह भूस्थिर - Geostationary आणि ४ उपग्रह भू-समकालिक - Geosynchronous कक्षेत).

• हे संपूर्ण भारतामध्ये आणि भारताच्या सीमांच्या पलीकडे सुमारे १,५०० किलोमीटरच्या परिसरामध्ये अचूक स्थान निश्चिती (५ ते १० मीटर अचूकता) पुरवते.

• इतर पर्याय: GAGAN ही विमान वाहतुकीसाठी पूरक संवर्धन प्रणाली आहे; GPS ही अमेरिकेची प्रणाली आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

NavIC दोन प्रकारच्या सेवा देते:

१. SPS (Standard Positioning Service): सर्वसामान्य नागरिकांसाठी खुली सेवा.

२. RS (Restricted Service): केवळ भारतीय सैन्य आणि अधिकृत संरक्षण दलांसाठी एन्क्रिप्टेड गुप्त सेवा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) NavIC (Navigation with Indian Constellation)

Explanation:

• NavIC (Navigation with Indian Constellation): India's independent, indigenous regional satellite positioning system established and operated by ISRO.

• Official Nomenclature: Technically designated as IRNSS (Indian Regional Navigation Satellite System); it was named NavIC by Prime Minister Narendra Modi.

• Constellation Architecture & Coverage:

• Consists of a constellation of 7 active satellites (3 in Geostationary orbit at 32.5°E, 83°E, and 131.5°E, and 4 in inclined Geosynchronous orbit).

• Designed to provide accurate position information service to users across India and extending up to 1,500 km beyond its borders.

• Delivers a positioning accuracy better than 10 meters throughout India.

• Options 2, 3, and 4 are distinct systems (GAGAN is an augmentation system; GPS is American).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

NavIC provides two types of services:

1. Standard Positioning Service (SPS): Available for civilian commercial use.

2. Restricted Service (RS): An encrypted signal reserved exclusively for defense and strategic agencies.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) NavIC (नेव्हीगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (१) NavIC (नेव्हीगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन)**

⚠️ पर्याय (2) GAGAN (जी.पी.एस.एडेड जीओ ऑग्युमेन्टेड नेव्हीगेशन) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) GPS (ग्लोबल पोझिशनींग सिस्टीम) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) AIPS (आर्यभट्ट इंडियन पोझिशनींग सिस्टीम) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'NavIC (नेव्हीगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन)' हे असून ते 'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'अवकाश तंत्रज्ञान, इस्रो (ISRO) मोहिमा व उपग्रह प्रणाली' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

______________हि एक स्वतंत्र, भारतीय उपग्रहावर आधारीत स्थान-दर्शक प्रणाली आहे.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन