सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2014 MEDIUM

अनुवंशोत्क्रमित वनस्पती बनविणे अंनुवशोत्क्रमित प्राणी बनविण्यापेक्षा सुलभ असते कारण :

EN Making transgenic plants is easier than making transgenic animals because:
✓
ज्या एकल पेशींमध्ये परका डि.एन.ए. सहज प्रविष्ट करता येतो, अशा पेशींपासून वनस्पती सहज संवर्धित करता येतात. Single cells in which foreign DNA Easily introduced, plants can be easily cultured from such cells.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
वनस्पतींच्या डि.एन.ए. च्या प्रती सहज बनविता येतात. DNA of plants Copies of can easily be made.
C
जीवाणू संसर्गाद्वारे वनस्पती पेशींचे उत्परिवर्तन सहज शक्य होते. Mutations of plant cells are easily achieved by bacterial infection.
D
प्राणी पेशींच्या पेशी आवरणापेक्षा वनस्पती पेशींच्या पेशीभित्तीका व पेशी आवरणातून डि.एन.ए. सहज पार होते. DNA comes from the cell wall and cell envelope of plant cells rather than the cell envelope of animal cells. Passes easily.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (ज्या एकल पेशींमध्ये परका डि.एन.ए. सहज प्रविष्ट करता येतो, अशा पेशींपासून वनस्पती सहज संवर्धित करता येतात / Single cells in which foreign DNA is easily introduced can easily regenerate into whole plants)

स्पष्टीकरण:

• ट्रान्सजेनिक वनस्पती बनवणे हे ट्रान्सजेनिक प्राण्यांपेक्षा तुलनेने खूप सोपे आणि सुलभ असण्याचे मुख्य जैविक कारण म्हणजे 'पेशींची टोटीपोटन्सी' (Cellular Totipotency) होय.
• वनस्पतींच्या एका साध्या एकल पेशीमध्ये (Single plant cell / Protoplast) जेव्हा बाह्य परकीय डीएनए प्रविष्ट केला जातो, तेव्हा ऊती संवर्धन तंत्रज्ञानाचा (Tissue Culture) वापर करून त्या एकाच पेशीपासून संपूर्ण नवीन झाड सहजपणे संवर्धित आणि पुनरुत्पादित करता येते.
• प्राण्यांमध्ये ही क्षमता नसते; प्राण्यांमध्ये जनुकीय बदल करण्यासाठी केवळ निषेचित अंड्यात (Zygote) किंवा अगदी सुरुवातीच्या भ्रूणातच जनुक टाकावे लागते आणि त्याला भाडोत्री मातेच्या गर्भाशयात वाढवावे लागते, जी अत्यंत गुंतागुंतीची आणि खर्चिक प्रक्रिया असते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

वनस्पती पेशींमध्ये टोटीपोटन्सी (Totipotency) गुणधर्म असल्याने एका जनुकीय बदल केलेल्या पेशीपासून संपूर्ण ट्रान्सजेनिक रोपटे तयार करणे प्राण्यांपेक्षा खूप सोपे असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Single cells in which foreign DNA is easily introduced, plants can be easily cultured from such cells)

Explanation:

• Generating transgenic plants is substantially easier than producing transgenic animals fundamentally due to cellular totipotency.
• In plants, any single somatic cell or protoplast transformed with recombinant foreign DNA can be regenerated in vitro into a complete, fertile adult transgenic plant via organogenesis or somatic embryogenesis on nutrient culture media.
• In higher animals, differentiated somatic cells lack totipotency; transgenesis strictly requires direct pronuclear microinjection into single-cell fertilized zygotes followed by surgical embryo transfer into surrogate mothers, a far more technically demanding and inefficient process.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Transgenic plants are easier to generate than animals because plant cells possess Totipotency, allowing a single transformed cell to regenerate into an entire plant.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →