संगणकीय नेटवर्क स्विचिंग तंत्रज्ञानामध्ये (Switching Technology) एकाच भौतिक नेटवर्कला तार्किकदृष्ट्या अनेक लहान भागांमध्ये विभागून ब्रॉडकास्ट डोमेनचा (Broadcast Domain) विस्तार मर्यादित करण्यासाठी खालीलपैकी कशाचा वापर केला जातो?
EN
In computer network switching technology, which mechanism logically segments a single physical Local Area Network to reduce and isolate the size of broadcast domains?
✅ योग्य उत्तर पर्याय (३) आहे.
🔹 नेटवर्किंग स्पष्टीकरण:
•
VLAN (व्हर्च्युअल लोकल एरिया नेटवर्क): हे असे तंत्रज्ञान आहे ज्याद्वारे एकाच भौतिक स्विचवर (Physical Switch) जोडलेल्या संगणकांना तार्किकरीत्या (Logically) वेगवेगळ्या आभासी नेटवर्क्समध्ये विभागले जाते.
•
महत्त्वाचा फायदा: सर्वसामान्य लॅन स्विचवर एकच मोठा 'ब्रॉडकास्ट डोमेन' असतो, ज्यामुळे नेटवर्कवर नको असलेला डेटा ट्रॅफिक वाढतो. VLAN तयार केल्यामुळे हा ब्रॉडकास्ट डोमेन विभागला जातो आणि त्याचा आकार मर्यादित होतो, ज्यामुळे नेटवर्कची गती आणि सुरक्षा वाढते.
🔹 इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
ISL व 802.1Q: हे दोन स्विचेसमधील VLAN ट्रॅफिक ओळखण्यासाठी वापरले जाणारे ट्रंकिंग प्रोटोकॉल आहेत, मूळ तंत्रज्ञान नव्हे.
•
STP (Spanning Tree Protocol): नेटवर्कमध्ये स्वीच लूप्स (Loops) तयार होऊ नयेत म्हणून वापरला जातो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
दोन वेगवेगळ्या VLANs मध्ये संवाद साधण्यासाठी राउटर (Router) किंवा लेयर-३ स्विच आवश्यक असतो; याला 'इंटर-व्हिलॅन राउटिंग' (Inter-VLAN Routing) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
✅ Correct Answer: Option (3)
🔹 Network Engineering & Switching:
•
VLANs (Virtual Local Area Networks): An architectural mechanism implemented on Layer-2 switches to logically segment a single physical broadcast domain into multiple isolated sub-networks.
•
Functionality: In a traditional unmanaged flat switch, broadcast frames flood every connected port. Implementing VLANs confines broadcast, multicast, and unknown unicast traffic strictly within the assigned logical VLAN boundary, reducing the broadcast domain size and optimizing bandwidth and network security.
🔹 Distractor Analysis:
•
ISL & IEEE 802.1Q: VLAN trunking protocols that tag frames traversing links between switches, rather than the segmentation concept itself.
•
STP (Spanning Tree Protocol): Prevents layer-2 broadcast bridge loops and storm conditions.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Devices in different VLANs cannot communicate at Layer 2. Inter-communication mandates a Layer-3 device (a router or Layer-3 multilayer switch) performing Inter-VLAN Routing.