🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान ASO Mains 2017 MEDIUM

भारताच्या ह्यूमन रिसोर्स डेव्हलपमेंट (MHRD) ने डिजीटल लर्निंग क्षेत्रातील डिझाईन मधील आयसीटी वापर करून तयार केलेली प्रणालीचे नाव ............ आहे.

EN What is the name of the system developed by the Ministry of Human Resource Development (MHRD) using ICT in digital learning for design education?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
इ-सागू
e-Sagu
B
इ-ट्युटर
e-Tutor
C
इ-कल्पा
e-Kalpa
D
इ-शिक्षा
e-Shiksha
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (3) इ-कल्पा (e-Kalpa)

सविस्तर विश्लेषण:

• 'ई-कल्पा' (e-Kalpa) प्रकल्प:
• भारत सरकारच्या मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने (MHRD - आता शिक्षण मंत्रालय) 'नॅशनल मिशन ऑन एज्युकेशन थ्रू आयसीटी' (NMEICT) अंतर्गत 'ई-कल्पा' (e-Kalpa - `www.dsource.in`) हा प्रकल्प सुरू केला.
• हा प्रकल्प आयआयटी बॉम्बे (IDC School of Design, IIT Bombay), आयआयटी गुवाहाटी आणि आयआयएससी बंगळुरू यांनी संयुक्तपणे विकसित केला.
• उद्दिष्ट व स्वरूप:
• भारतातील डिझाईन शिक्षण (Design Education) आणि कला क्षेत्रासाठी डिजिटल शिक्षणाचे वातावरण (Creating Digital-learning Environment for Design) तयार करणे.
• यामध्ये हजारो डिझाईन कोर्सेस, व्हिडिओ व्याख्याने, केस स्टडीज, भारतीय पारंपारिक हस्तकला आणि डिझाइन संसाधने मोफत उपलब्ध करून दिली गेली आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

उच्च शिक्षणात डिजिटल संसाधने मोफत उपलब्ध करून देण्यासाठी शिक्षण मंत्रालयाने 'स्वयं' (SWAYAM) आणि 'स्वयंप्रभा' (DTH वाहिन्या) सुरू केल्या आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) e-Kalpa

Detailed Analysis:

• 'e-Kalpa' Project:
• Sponsored by the Ministry of Human Resource Development (MHRD / Ministry of Education) under the National Mission on Education through ICT (NMEICT).
• Executed collaboratively by the Industrial Design Centre (IDC) at IIT Bombay, IIT Guwahati, and IISc Bangalore.
• Mandate:
• Dedicated to "Creating Digital-learning Environment for Design".
• Houses the D'source digital repository featuring structured online courses, design case studies, crafts documentation, and multimedia resources in design education.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

e-Kalpa forms a vital vertical under India's national digital education architecture alongside SWAYAM and NPTEL.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) इ-सागू (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) इ-ट्युटर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) इ-कल्पा (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (3) इ-कल्पा (e-Kalpa)
✗ पर्याय (4) इ-शिक्षा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ई-प्रशासन (E-Governance), डिजिटल इंडिया व शासकीय उपक्रम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →