🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण PSI Mains 2012 MEDIUM

'शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो..' या वाक्यातील 'विधानपूरक' ओळखा -

EN Identify the Predicative Complement (विधानपूरक) in the sentence: 'शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो.' (Gulmohar looks charming in the autumn moonlight):
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
शरद
शरद (Autumn)
B
चांदणे
चांदणे (Moonlight)
C
गुलमोहर
गुलमोहर (Gulmohar)
D
मोहक
मोहक (Charming)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) मोहक

स्पष्टीकरण:

काही अकर्मक क्रियापदे अशी असतात की जी कर्त्याविषयीचे विधान पूर्ण करण्यास असमर्थ असतात. अशा वेळी क्रियापदाचा व वाक्याचा अर्थ पूर्ण करण्यासाठी कर्त्याविषयी माहिती सांगणाऱ्या शब्दाची गरज असते. अशा शब्दाला विधानपूरक (किंवा विधिपूरक / Subjective Complement) म्हणतात.

• 'शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो.' या वाक्यात:
• दिसणारा काय? $\rightarrow$ गुलमोहर (उद्देश्य / कर्ता).
• जर आपण फक्त 'गुलमोहर शरदाच्या चांदण्यात दिसतो' म्हटले, तर अर्थ अपूर्ण राहतो; गुलमोहर कसा दिसतो? $\rightarrow$ 'मोहक'.
• 'मोहक' हा शब्द गुलमोहराबद्दल विधान पूर्ण करतो, म्हणून तो विधानपूरक (विधिपूरक) आहे.

इतर घटकांचे पृथक्करण:

• शरदाच्या चांदण्यात: विधेयविस्तार (स्थळ/परिस्थिती दर्शक)
• गुलमोहर: उद्देश्य
• मोहक: विधानपूरक
• दिसतो: विधेय

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) व (२) 'शरद', 'चांदणे' $\rightarrow$ विधेयविस्तारातील घटक.
• पर्याय (३) 'गुलमोहर' $\rightarrow$ उद्देश्य.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: 'दिसतो', 'शोभतो', 'झाला', 'आहे' या अपूर्ण अकर्मक धातूंचा अर्थ पूर्ण करणारे कर्त्याचे गुणविशेषण हे विधानपूरक (विधिपूरक) असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) मोहक (Charming)

Explanation:

Certain intransitive verbs are semantically incomplete on their own and require an attribute describing the subject to complete the predication. Such a word is termed a Subjective Predicative Complement (विधानपूरक / विधिपूरक).

• In *'शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो.'*:
• Subject: गुलमोहर (Gulmohar).
• Saying *'शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर दिसतो'* leaves the meaning incomplete.
• The adjective 'मोहक' (Charming) is necessary to complete the description of the subject through the linking verb 'दिसतो'.
• Thus, 'मोहक' functions as the विधानपूरक.

Complete Parsing:

• शरदाच्या चांदण्यात: Predicate Expansion (विधेयविस्तार)
• गुलमोहर: Subject (उद्देश्य)
• मोहक: Predicative Complement (विधानपूरक)
• दिसतो: Predicate (विधेय)

Evaluation of Options:

• Options (1) and (2) form the adverbial phrase of circumstance (विधेयविस्तार).
• Option (3) is the grammatical subject.
• Option (4) is correct as 'मोहक' is the subjective predicative complement.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip: Adjectives completing incomplete intransitive sensory verbs like 'दिसतो', 'भासतो', 'वाटतो' function as विधानपूरक (Subjective Complement).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) शरद (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) चांदणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) गुलमोहर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) मोहक (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) मोहक**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वाक्यपृथक्करण: उद्देश व विधेय विभाग' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →