🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) Combine Group B Pre 2025 MEDIUM

एक रिकामा जलतरण तलाव एका निश्चित गतीने पाण्याने भरला जात आहे व 3/5 क्षमतेसाठी त्याला भरायला 8 तास लागतात. संपूर्ण तलाव भरायला अजून किती वेळ लागेल ?

EN An empty swimming pool is being filled with water at a constant rate, taking 8 hours to fill to 3/5 of its capacity. How much more time will it take to fill the complete pool?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
5 तास 30 मि.
5 hours 30 min
B
5 तास 20 मि.
5 hours 20 min
C
13 तास 20 मि.
13 hours 20 min
D
6 तास 20 मि.
6 hours 20 min
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

दिलेली माहिती:

• जलतरण तलावाचा $\frac{3}{5}$ भाग भरण्यासाठी 8 तास लागतात.
1. संपूर्ण तलाव भरण्यासाठी लागणारा एकूण वेळ:
$$\text{एकूण वेळ} = 8 \times \frac{5}{3} = \frac{40}{3} \text{ तास}$$
$$= 13\frac{1}{3} \text{ तास}$$
2. उर्वरित तलाव भरण्यासाठी लागणारा वेळ:

शिल्लक भाग $= 1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}$ भाग.

$$\text{आणखी लागणारा वेळ} = \frac{40}{3} - 8 = \frac{40 - 24}{3} = \frac{16}{3} \text{ तास}$$

किंवा त्रैराशिक मांडणीने:

$$\text{वेळ} = 8 \times \frac{2/5}{3/5} = 8 \times \frac{2}{3} = \frac{16}{3} \text{ तास}$$
3. तास व मिनिटांत रूपांतर:
$$\frac{16}{3} \text{ तास} = 5\frac{1}{3} \text{ तास}$$
$$= 5 \text{ तास } + \left(\frac{1}{3} \times 60\right) \text{ मिनिटे}$$
$$= 5 \text{ तास } 20 \text{ मिनिटे}$$

म्हणून संपूर्ण तलाव भरायला अजून 5 तास 20 मि. वेळ लागेल.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

प्रश्नात 'अजून किती वेळ लागेल' (More time needed) विचारले आहे, एकूण वेळ नव्हे. उर्वरित $2/5$ भागासाठी वेळ $= 8 \times \frac{2}{3} = \frac{16}{3}$ तास $= 5$ तास $20$ मिनिटे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Given data:

• Time to fill $3/5$ of pool capacity $= 8$ hours.

Remaining capacity to be filled:

$$1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}$$

Time required for remaining $2/5$ capacity:

$$\text{Time} = 8 \times \frac{2/5}{3/5} = 8 \times \frac{2}{3} = \frac{16}{3} \text{ hours}$$

Converting to hours and minutes:

$$\frac{16}{3} \text{ hours} = 5 \text{ hours } + \frac{1}{3} \times 60 \text{ minutes} = 5 \text{ hours } 20 \text{ minutes}$$

Therefore, it will take 5 hours 20 min more.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Be careful to answer 'how much more time' rather than total time: $8 \times (2/3) = 16/3$ hours $= 5$ hrs $20$ mins.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 5 तास 30 मि. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) 5 तास 20 मि. (अचूक उत्तर): संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 13 तास 20 मि. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) 6 तास 20 मि. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व उपयोजित संख्याशास्त्र विभाग चाचणी
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'समीकरणे व शाब्दिक उदाहरणे' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →