🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

केंद्र सरकारने ऑक्टोबर २०२४ मध्ये ज्या योजनेतील आर्थिक सहाय्य ₹५०० वरून दुप्पट करून ₹१,००० प्रतिमहिना केले, त्या 'नि-क्षय पोषण योजने'चा (Ni-Kshay Poshan Yojana) मुख्य उद्देश काय आहे?

EN What is the primary objective of the Central Government's 'Ni-Kshay Poshan Yojana' (NPY), for which monthly financial support was doubled to ₹1,000 in October 2024?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ॲनिमिया रुग्णांसाठी मोफत औषधोपचार पुरवणे
Provide free medical treatment for anemia patients
B
केवळ दुर्बल घटकांसाठी सामान्य आरोग्य विमा देणे
Ensure general healthcare coverage for vulnerable groups
C
क्षयरोग (TB) रुग्णांना पौष्टिक आहारासाठी थेट आर्थिक सहाय्य देणे
Provide direct nutritional financial incentives to tuberculosis (TB) patients
D
हृदयरोग प्रतिबंधक औषधांचे मोफत वाटप करणे
Free distribution of cardiovascular medicines
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) क्षयरोग (TB) रुग्णांना पौष्टिक आहारासाठी थेट आर्थिक सहाय्य देणे

• नि-क्षय पोषण योजनेविषयी माहिती:
• केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने ऑक्टोबर २०२४ मध्ये 'नि-क्षय पोषण योजने'अंतर्गत (Ni-Kshay Poshan Yojana) क्षयरोग (TB) रुग्णांना मिळणारे मासिक पोषण अनुदान ₹५०० वरून दुप्पट करून ₹१,००० प्रतिमहिना केले.
• उद्दिष्ट: टीबीच्या उपचारादरम्यान रुग्णांची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी पौष्टिक आहार घेता यावा म्हणून थेट बँक खात्यात (DBT) आर्थिक सहाय्य देणे.
• ही योजना एप्रिल २०१८ मध्ये राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत (NTEP) सुरू करण्यात आली होती.
• भारताने संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDG - 2030) पाच वर्षे आधी, म्हणजेच २०२५ पर्यंत भारतातून क्षयरोग (TB) निर्मूलनाचे राष्ट्रीय उद्दिष्ट ठेवले आहे.
• इतर पर्याय:
• ॲनिमिया किंवा हृदयरोगासाठी ही योजना नसून ती क्षयरोगासाठी (टीबी) आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: क्षयरोग हा *मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलॉसिस* (Mycobacterium tuberculosis) या जीवाणूमुळे होतो. यासाठी बीसीजी (BCG) लस टोचली जाते आणि डॉट्स (DOTS) उपचार पद्धती वापरली जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Provide direct nutritional financial incentives to tuberculosis (TB) patients

• About Ni-Kshay Poshan Yojana (NPY):
• In October 2024, the Ministry of Health and Family Welfare approved doubling the nutritional support allowance under the Ni-Kshay Poshan Yojana from ₹500 to ₹1,000 per month for all notified TB patients.
• Objective: Direct Benefit Transfer (DBT) to support adequate dietary intake and protein nutrition during the full course of anti-tubercular chemotherapy.
• Operates under the National Tuberculosis Elimination Programme (NTEP).
• India is committed to eliminating tuberculosis by 2025, five years ahead of the global Sustainable Development Goal (SDG) target of 2030.
• Other Options:
• Anemia and heart disease are managed under separate health missions.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Tuberculosis is a bacterial disease caused by *Mycobacterium tuberculosis*. The BCG (Bacillus Calmette-Guérin) vaccine provides childhood protection, while DOTS (Directly Observed Treatment, Short-course) is the clinical treatment strategy.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) ॲनिमिया रुग्णांसाठी मोफत औषधोपचार पुरवणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केवळ दुर्बल घटकांसाठी सामान्य आरोग्य विमा देणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) क्षयरोग (TB) रुग्णांना पौष्टिक आहारासाठी थेट आर्थिक सहाय्य देणे (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) क्षयरोग (TB) रुग्णांना पौष्टिक आहारासाठी थेट आर्थिक सहाय्य देणे**[/gold]
✗ पर्याय (4) हृदयरोग प्रतिबंधक औषधांचे मोफत वाटप करणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑक्टोबर २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →