🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

सरकारी योजनांमधील सार्वजनिक खर्चाची सत्यता पडताळण्यासाठी आणि विकासकामांचे प्रत्यक्ष फोटो व जीपीएस लोकेशन संकलित करण्यासाठी नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांनी (CAG) वापरलेल्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मचे नाव काय आहे?

EN Which open-source mobile data collection platform is deployed by the Comptroller and Auditor General of India (CAG) to verify public assets and scheme expenditure in the field?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
डिजिटल पारदर्शकता टूलकिट (DTT)
Digital Transparency Toolkit (DTT)
B
सार्वजनिक खर्च विश्लेषक (PSA)
Public Expenditure Analyzer (PSA)
C
ओपन डेटा किट (ODK - Open Data Kit)
Open Data Kit (ODK)
D
नॅशनल ऑडिट सिस्टीम (NAS)
National Audit System (NAS)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ३ (ओपन डेटा किट - ODK)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• CAG चे ODK (Open Data Kit) टूल:
• भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांनी (CAG) सरकारी योजनांचे (उदा. पीएम आवास, जल जीवन मिशन) प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन क्षेत्रीय लेखापरीक्षण (Field Audit) करण्यासाठी Open Data Kit (ODK) या ओपन-सोर्स सॉफ्टवेअरचा वापर केला.
• ODK मुळे लेखापरीक्षक मोबाईलद्वारे ऑफलाइन असतानाही प्रत्यक्ष कामाचे जिओ-टॅग्ड फोटो, अक्षांश-रेखांश (GPS Coordinates) आणि लाभार्थ्यांचे अभिप्राय नोंदवू शकतात.
• यामुळे खोट्या कागदोपत्री खर्चावर चाप बसून सार्वजनिक पैशांच्या वापरात पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व वाढले आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-2 (राज्यघटना - CAG):

• CAG ची तरतूद: भारतीय संविधानाचे कलम १४८ ते १५१.
• नियुक्ती: भारताचे राष्ट्रपती करतात (कार्यकाळ: ६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे).
• CAG आपला वार्षिक लेखापरीक्षण अहवाल संसदेत राष्ट्रपतींमार्फत आणि राज्यात राज्यपालामार्फत मांडतात (कलम १५१).
• लोकलेखा समिती (PAC) ही CAG च्या अहवालाची तपासणी करते.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 3 (Open Data Kit - ODK)[/b]

[b]Key Highlights & Analysis:[/b]

• CAG's Use of Open Data Kit (ODK):
• The Comptroller and Auditor General of India (CAG) utilizes Open Data Kit (ODK) to conduct field verification audits across welfare infrastructure projects.
• The open-source mobile data framework captures geo-tagged, time-stamped visual evidence even in remote offline locations.
• This shields audit procedures from paperwork falsification, reinforcing public expenditure accountability.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC GS-2 (Constitutional Bodies - CAG):

• Articles 148–151 of the Constitution govern the CAG.
• Appointed by the President (tenure: 6 years or up to 65 years of age).
• CAG audit reports are placed before Parliament and examined by the Public Accounts Committee (PAC).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) डिजिटल पारदर्शकता टूलकिट (DTT) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) सार्वजनिक खर्च विश्लेषक (PSA) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) ओपन डेटा किट (ODK - Open Data Kit) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ३ (ओपन डेटा किट - ODK)[/b]
✗ पर्याय (4) नॅशनल ऑडिट सिस्टीम (NAS) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →